شمس الدين حافظ

87

ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى )

3 - « ساقيان بزم » اى فروغِ ماهِ حُسن از روى رخشانِ شما * آب‌روىِ خوبى از چاهِ زنخدانِ شما * كى دهد دست اين غرض يا رب كه همدستان شوند * خاطر مجموع ما زلف پريشان شما * عزم ديدارِ تو دارد ، جانِ برلب‌آمده * بازگردد يا برآيد چيست فرمانِ شما ؟ * دور دار از خاك و خون دامن چو بر ما بگذرى * كاندرين ره كشته بسيارند قربان شما دل خرابى مىكند دلدار را آگه كنيد * زينهار اى دوستان جان من و جان شما كس به دورِ نرگست طرفى نبست از عافيت * بهْ كه نفروشند مستورى به مستانِ شما بختِ خواب‌آلودِ ما بيدار خواهد شد مگر * زانكه زد بر ديده آب روىِ رخشانِ شما با صبا همراه بفرست از رخت گلدسته‌اى * بُو كه بويى بشنوم از خاكِ بستان شما عمرتان باد و مراد اى ساقيان بزم جم * گرچه جام ما نشد پرمِى به دورانِ شما مىكند حافظ دعائى بشنو آمينى بگو : * « روزى ما باد لعل شكّرافشانِ شما » اى صبا با ساكنانِ شهرِ يزد از ما بگو : * كاى سرِ حق‌ناشناسان گوى چوگان شما گرچه دوريم از بساطِ قرب همّت دور نيست * بندهء شاه شماييم و ثناخوانِ شما اى شهنشاهِ بلنداختر خدا را همّتى * تا ببوسم همچو گردون خاكِ ايوان شما * توضيحات : زنخدان ( چانه ) چاه زنخدان ( استعاره از فرورفتگى چانه ) برلب‌آمده ( جان به‌لب‌رسيده ) نرگس ( استعاره از چشم ) مستان ( صفت جانشين اسم - چشمان مست ) بوكه ( باشد كه - قيد ) و ( حرف اضافه برابر ) همدستان ( هم‌صحبتها ) همت ( دعا و توجه باطنى ) معنى بيت ( 6 ) ( در دوران فتنه‌انگيزى نرگس چشم تو كسى از پرهيزگارى و سلامت‌جويى بهره و نفعى نبرده است ، پس همان بهتر كه به چشمان مست شما اظهار زهد و تقوى نكنند كه اثربخش نتواند بود ) . بساط قرب ( دستگاه قرب - دربار پادشاه ) خدا را ( براى خدا - را - حرف اضافه ) * ترجمه : * نتيجهء تفأل : 1 - عجولانه اسرار و رازهاى خود را فاش مىكنى كه به سود شما نمىباشد ، درحالىكه اين نيت با كمى دورانديشى ، توأم با صبر حتما عملى مىگردد . 2 - شما چنان عاشق و شيفتهء اين موضوع شده‌ايد كه عنان عقل و اختيار را از دست داده‌ايد ولى بدانيد كه تا موفقيت راه اندكى بيشتر نمانده است . 3 - به زودى طالع شما بيدار مىشود و درخت اقبال شما پر از شكوفه‌هاى زيباى زندگى مىگردد ، به‌طورىكه ديگران به شما حسادت خواهند ورزيد . 4 - مواظب باش ، حسودى در كمين شماست ، با پدر و مادر خود مهربان‌تر باش ، از خواهر و برادر دلجويى كن و نسبت به اقوام بىتفاوت نباش . 5 - دو فرزند خوب در آينده براى شما ثمربخش خواهند شد . معاملهء خريد را توصيه مىكنم ولى براى فروش دست نگهداريد . 6 - بيمار حالش چندان تفاوتى نخواهد كرد ، چيزى گم كرده‌اى ، به زودى خبرى از او مىرسد . 7 - عشق آتشينى در انتظار شماست و پيروزى و كاميابى همگام شما مىباشد به شرط آنكه سوره « الفاطر » را با حضور قلب بخوانى . 8 - موفقيتى عالى از قبيل پست و مقام يا پول و ثروت يا درجهء تحصيلى يا خبرى خوش به زودى به شما خواهد رسيد . 9 - پندى دلپذير به شما هديه مىكنم : زودرنج و كم‌حوصله نباش زيرا لازمهء انسان عاقل آنست كه نظر صائب خردمندان را بر انديشهء خود بيفزايد و دانش خويش را به علم دانشمندان پيوند دهد . 10 - همه از قلب مهربان شما آگاهند ولى از درد نهفتهء در سينهء شما بىاطلاع و همه مىبينند كه مىخندى ولى گريهء درونت را نمىبينند و اين خوددارى و حفظ ظاهر موجب موفقيت شماست .