549 - « سينه مالامال درد است » سينه مالامالِ درد است ، اى دريغا مرهمى * دل ز تنهايى به جان آمد ، خدا را همدمى چشم آسايش كه دارد از سپهرِ تيزرو * ساقيا جامى به من ده تا بياسايم دمى خيز تا خاطر بدان تُرك سمرقندى دهيم * كز نسيمش بوى جوى موليان آيد همى زيركى را گفتم اين احوال بين ، خنديد و گفت : * صَعب‌روزى بو العجب كارى ، پريشان‌عالَمى سوختم در چاه صبر از بهر آن شمع چِگِل * شاه تركان فارغ است از حال ما ، كو رستمى ؟ در طريق عشقبازى امن و آسايش بلاست * ريش باد آن دل كه با درد تو خواهد مرهمى اهل كار و ناز را در كوى رندى راه نيست * رهروى بايد جهان‌سوزى نه خامى بىغمى آدمى در عالم خاكى نمىآيد به دست * عالَمى ديگر ببايد ساخت وز نو آدمى گريهء حافظ چه سنجد پيش استغناى عشق ؟ * كاندرين طوفان نمايد هفت دريا شبنمى * توضيحات : معنى بيت ( 1 ) ( سينه پر از درد و رنج است ، افسوس مىخورم كه مرهمى وجود ندارد ، دلم از تنهايى به جان رسيد ، براى خدا بگوييد هم‌نفسى كجاست ؟ ) معنى بيت ( 3 ) ( برخيز تا دل را به آن محبوب سمرقندى بسپاريم كه از باد ملايم سر كويش بوى خوش تفرجگاه جوى « موليان » به مشام مىرسد ) معنى بيت ( 4 ) ( به شخص زيركى گفتم : اوضاع عشق را ملاحظه كن ، او خنديد و گفت : روزگار بسيار دشوارى است كه در آن كارهاى بسيار عجيب و درد و بلا فراوان است ) معنى بيت ( 5 ) ( در چاه شكيبايى از براى ديدار زيبارويان شهر آتش گرفتم ، شاه تركان و پادشاه خوبان ( همان زيباى چگل ) از ما سراغى نمىگيرد پس رستم دستان كجاست تا ما را از بند بلاى عشق رهايى دهد - تلميح بر داستان بيژن و منيژه ) معنى بيت ( 6 ) ( در آيين عاشقى ، آسودگى بلا كشيدن است ، دلى كه با بيمارى عشق مرهم بخواهد ، پس الهى مجروح گردد ) معنى بيت ( 7 ) ( براى كامروايان و نازپروردگان در سرزمين عشق راهى نيست ( عاشقان چيزى ديگرند ) در اين راه سالكى بايد كه مانند آتش ، هستىسوز باشد ) . * ترجمه : * نتيجه تفأل : 1 - خواجه در بيتهاى 2 و 8 و 9 فرمايد : ( كسى از روزگار تيزرو چشم راحتى و آسودگى ندارد ، پس اى ساقى جام شرابى بده تا لحظه‌اى غم را فراموش كنم ) ( چون انسان كامل در اين خاكدان نمىتوان يافت بايد از نو ، گل آدم سرشته شود و جهانى جديد بوجود آيد ) ( گريهء حافظ در برابر مقام عشق وزنى و ارزشى ندارد ، چه در جنب درياى محبت عالم همانند يك قطره باران به نظر مىرسيد ) اگر درست تفسير كنيد ، عينا نيت شما را در بردارد . 2 - اگرچه از اين پيشامد ، بسيار غمگين و افسرده‌ايد اما اين پيشامد تجربه‌ايست ، تا شما قدرى به خود بياييد و مواظب اطراف و اكناف خويش باشيد و در قفس طلايى زندگى غرق زرق و برق امور نباشيد . 3 - دستاورد اين تلاش هرچه باشد به نفع شماست زيرا جناب‌عالى با آغوش باز و با خلوص نيت در اين راه گام برداشتى و تاكنون مرتكب كوچك‌ترين گناه نشده‌ايد ، پس راهتان عالى و نيت شما خوبست ، بنابراين خداوند يار و ياور شماست ، واهمه نداشته باشيد . 4 - آقا يا خانم عزيز : آدمى خوش مشرب و اهل معاشرت و گردش هستيد به‌طورىكه از تنهايى چندان لذتى نمىبريد ولى تحمل مىكنيد فردى بانمك هستيد و ديگران به خانوادهء شما حسادت مىكنند اما نمىدانند كه دلى پردرد داريد ، آدمى تودار و بذله‌گو و كم‌حرف و بسياردان مىباشيد به‌طورىكه ديگران از معاشرت با شما لذت مىبرند .