شمس الدين حافظ
630
ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى )
546 - « دعاگو » سلام اللّه ما كرّ اللّيالى * و جاوبت المثانى و المثالى على وادى الاراك و من عليها * و دار باللّوى فوق الرّمال دعاگوى غريبان جهانم * و ادعو بالتّواتر و التّوالى منال اى دل كه در زنجير زلفش * همه جمعيت است آشفته حالى اموت صبابه يا ليت شعرى * متى نطق البشير عن الوصالى به هر منزل كه روى آرد خدايا * نگه دارش به فضل لايزالى فحبّك راحتى في كلّ حين * و ذكرك مونسى فى كلّ حال ز خطّت صد جمالِ ديگر افزود * كه عمرت باد صدسال جلالى سويداى دل من تا قيامت * مباد از شوق و سوداى تو خالى بر آن نقّاشِ قدرت آفرين باد * كه گِردِ مه كشد خطّ هلالى كجا يابم وصالِ چون تو شاهى * من بدنامِ رندِ لاابالى تو مىبايد كه باشى ورنه سهل است * زيان مايه جاهىّ و مالى خدا واقف كه حافظ را غرض چيست * و علم اللّه حسبى من سؤالى * توضيحات : معنى بيت ( 1 و 2 ) ( تا شبها آيد و بازآيد و تا سيم دوم عود با سيم سوم آن هماهنگ گردد ، درود خدا باد بر سرزمين « اراك » و كسانى كه در آن سرزمين هستند و بر خانهاى كه در « لوى » در بالاى تپههاى ريگ است - موقوف المعانى ) معنى بيت ( 3 ) ( به غريبان جهان مرتبا دعا مىكنم ، زيرا جانان من مسافر است ) معنى بيت ( 5 ) ( از شدت اشتياق دارم مىميرم ، كاش مىدانستم مژدهآورنده كى از وصال سخن خواهد گفت ) فضل لايزالى ( كرم بىپايان خداوندى ) معنى بيت ( 7 ) ( اى محبوب علت اشتياق من نسبت به تو و اينكه خبر بشارتدهنده را آرزو مىكنم ، اين است كه عشق تو هميشه و در هر موقع و حالى سبب راحتى من است و ذكر تو پيوسته يار و مونس من است ) خطت ( خط چهرهء محبوب ) جلالى ( مطابق تقويم جلال الدين ملك شاه سلجوقى - شمسى ) سويدا ( مصغر سودا - عشق و علاقه ) نقاش قدرت آفرين ( خداوند ) مه ( چهرهء محبوب ) شاهى ( محبوب ) . * ترجمه : * نتيجه تفأل : 1 - خواجه در بيتهاى 11 و 12 و 13 فرمايد : ( ديدار محبوبى چون تو را كه شاهى باشى ! ! كجا كسى به دست مىآورد ؟ من بىقيد و بىپروا و بدنام چگونه به وصالت دست مىيابم ) ( اصل كار اين است كه تو سالم باشى و الا زيان و ضرر مال و مقام جزيى است ) ( خداوند آگاه است كه حافظ چه قصدى دارد و دانش خداوند براى دانستن مطلوب من كافى است ) خود تفسير كنيد ، حقيقتا پاسخ نيت و خواستهء شماست . 2 - در فكر كار يا چيزى يا كسى هستيد كه از دسترس شما فعلا دور مىباشد ، پس ابتدا با توكل بر خداوند و آنگاه با ارادهاى قوى و تصميمى راسخ كمر همت بربنديد و تلاش كنيد زيرا موفقيت از آن شماست . 3 - اين نيت : قابل دسترسى است ، تنها ارادهاى مىطلبد و صبرى مىخواهد تا به موقع عملى گردد پس شتاب جايز نمىباشد . 4 - به يكى از مشاهد متبركه برويد و دعا و نذر خود را ادا كنيد كه بسيار كارساز خواهد بود و راز دل را به كسى نگوييد . 5 - وضع و حال بيمار شما خوب خواهد شد . خريدوفروش مفيد است اما تغيير شغل صلاح نمىباشد . 6 - خانم و آقاى محترم ، با توجه به بيتهاى اين غزل روحيه جنابعالى چنين است : مغرور و متكى به نفس . ترجيح مىدهيد از هر جهت روى پاى خود بايستيد و فرزندان خود را نيز چنين پرورش مىدهيد ، مادر بودن يا پدر بودن برازندهء شماست و در اين مسئوليت بسيار فداكاريد ، فرزند دوم و آخر شما موفقترند ، در هر كارى انديشه مىكنيد و قلب شما درياى بيكرانى از محبت و احساس مىباشد هرچند از حقناشناسى مردم رنج مىبريد .