شمس الدين حافظ

552

ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى )

468 - « شاه‌نشين چشم من » تاب بنفشه مىدهد طرّهء مشكساى تو * پردهء غنچه مىدرَد خندهء دلگشاى تو اى گلِ خوش نسيمِ من ، بلبل خويش را مسوز * كز سرِ صدق مىكند ، شب همه‌شب دعاى تو من كه ملول گشتمى ، از نفسِ فرشتگان * قال و مقال عالمى ، مىكِشم از براى تو مِهر رُخت سرشت من ، خاك درت بهشت من * عشق تو سرنبشت من ، راحت من رضاى تو دلق گداى عشق را گنج بُوَد در آستين * زود به سلطنت رسد هركه بُوَد گداى تو شاه‌نشينِ چشمِ من ، تكيه‌گه خيال تست * جاىِ دعاست شاه من ، بىتو مباد جاى تو شورِ شرابِ عشقِ تو ، آن نفسم رود ز سر * كاين سر پُرهوس شود ، خاك درِ سراى تو دولتِ عشق بين كه چون از سرِ فخر و افتخار * گوشهء تاجِ سلطنت مىشكند گداى تو خرقهء زهد و جام مى ، گرچه نه درخور هم‌اند * اين همه نقش مىزنم از جهتِ رضاى تو خوش چمنيست عارضت ، خاصه كه در بهار حُسن * حافظ خوش كلام شد ، مرغِ سخن‌سراى تو * توضيحات : معنى بيت ( 1 ) ( بنفشه از شدت حسادت موى عطرآگين تو ، خود را پيچ‌وتاب مىدهد و خنده فرح‌افزاى تو پردهء غنچه را پاره مىكند ) گل خوش نسيم ( گل خوش‌بو - محبوب زيبا ) بلبل خويش را مسوز ( مرا كه بلبل نغمه‌ساز تو هستم در آتش جفا مسوزان ) از سر صدق ( صادقانه ) ملول ( آزرده ) مفهوم بيت ( 3 ) ( من نازك و نارنجى و سرگشته بخاطر عشق تو خرده‌گيرى همه عالم را تحمل مىكنم ) سرشت ( نهاد - ذات - خميرمايه ) سرنبشت ( سرنوشت ) معنى بيت ( 5 ) ( آستين پيراهن گداى عشق مخزن است پس هركس گداى عشق تو باشد زود به پادشاهى مىرسد ) مفهوم بيت ( 6 ) ( از چشم و نظرم محو نمىشوى و هميشه جلوى چشم من نمايان هستى ) معنى بيت ( 7 ) ( شور محبت و شراب عشق تو آن زمان ممكن است كم شود كه من بميرم و سر پراميد من خاك درگاه تو شود ) معنى بيت ( 9 ) ( هر چند دلق زاهدانه و ساغر شراب باهم همسويى ندارند ، با اين همه اى محبوب براى خرسندى و رضاى تو ، آنچه در تصور آيد انجام مىدهم ) * ترجمه : * نتيجه تفأل : 1 - لسان الغيب در بيت آخر فرمايد : ( چهره تو اى محبوب ، بوستانى زيباست ، مخصوصا كه در اين بهارستان جمال ، حافظ خوش‌سخن ، بلبل نغمه‌ساز تو مىباشد ) خود تفسير كنيد . 2 - به شما مژده مىدهم و تبريك مىگويم زيرا آنچه سالها در انتظار انجامش بودى به زودى جامه عمل مىپوشاند پس اولا كوشاتر باشيد ، ثانيا راز دل خود را جز به پدر و مادر و همسر با كسى نگوييد ثالثا با فردى باتجربه و استاد مشورت كنيد رابعا به يكى از مشاهد متبركه برويد و نذر خود را ادا كنيد . 3 - تفألى از اين بهتر نمىشود كه انسان موفقيت خود را بداند و آگاه باشد ، به زودى شاهين اقبال بر بام خانه شما آشيان مىكند و سعادتمند مىشويد و درهاى خوشبختى به رويتان باز مىشود ، بر شما مبارك باد . 4 - مغرور نباشيد و به ديگران كمك كنيد تا خداوند به شما مساعدت نمايد از ياد خداوند در هيچ حال غافل نشويد و پدر و مادر را محترم بداريد و به كمك آنها بشتابيد . 5 - فرزندم ، هيچ شرف و فضيلتى مانند علم و دانش نيست و هيچ دانش و دانايى مانند فكر كردن و انديشه نمىباشد . 6 - تلاش را از دست ندهيد و مواظب بدخواهان باشيد و با افراد افيونى و پست معاشرت نكنيد . 7 - امورى كه در اين هفته اتفاق افتاد ، به فال نيك بگيريد ، اينها موجب نزديكى مىشود ، به قول شاعر « من رشتهء محبت تو پاره مىكنم * شايد گره خورد به تو نزديك‌تر شوم » . 8 - رنگ صورتى يا ليمويى برازندهء اندام شماست زيرا حس اعتماد و ملاحت شما را بيشتر مىكند .