شمس الدين حافظ

545

ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى )

461 - « حلقهء زلفش » نكته‌اى دلكش بگويم ، خال آن مَهرو ببين * عقل و جان را ، بستهء زنجيرِ آن گيسو ببين عيب دل كردم كه وحشى وضع و صحرايى مباش * گفت چشمِ شيرگير و غَنج آن آهو ببين حلقهء زلفش تماشاخانهء بادِ صباست * جان صد صاحبدل آنجا بستهء يك مو ببين عابدانِ آفتاب ، از دلبرِ ما غافلند * اى ملامتگر خدا را رو مبين ، آن رو ببين زلفِ دل دزدش ، صبا را بند بر گردن نهاد * با هواخواهان رهرو ، حيلت هندو ببين اينكه من در جستجوى او ز خود بيرون شدم * كس نديدست و نبيند مثلش ، از هر سو ببين حافظ ار در گوشهء محراب مىنالد رواست * اى ملامتگر خدا را ، آن خمِ ابرو ببين از مراد شاه منصور اى فلك سر برمتاب * تيزى شمشير بنگر ، قوّت بازو ببين * توضيحات : نكته ( لطيفه ) بسته ( دربند ) زنجير گيسو ( سلسله زلف يار ) وحشى وضع ( انس‌ناپذير - صحرايى - وحشى ) چشم شيرگير ( چشم شير شكار ) غنج ( كرشمه و حركت ناز چشم و ابرو ) آهو ( محبوب زيباروى ) معنى بيت ( 3 ) ( هر تار موى محبوب محل تفريح و گردش باد صبا مىباشد و دل بسيارى از اهل عشق و معرفت را كه به تار موى جانان مقيد و وابسته‌اند ، نگاه كن ) معنى بيت ( 4 ) ( آفتاب‌پرستان از جانان ما غافلند و از محبوب ما آگاه نمىباشند و الا آفتاب را نمىپرستيدند پس اى سرزنش‌كننده تو را به خدا به روى هر زيبايى نگاه مكن كه محبوب ما از آفتاب هم لايق‌تر است پس تنها او را ببين ) معنى بيت ( 5 ) ( گيسوى محبوب راهزن دلهاست ، گردن باد بهارى را بند و زنجير كرده تا نوزد حيلهء گيسوى يار را ببين كه با صبا چه كرده است ) بيرون شدم ( از خود گذشتم ) خدا را ( براى رضاى خدا - قسم به خدا ) ملامتگر ( سرزنش‌كننده ) شاه منصور ( فرزند شرف الدين مظفر بن امير مبارز الدين محمد از آل مظفر حاكم سال 790 شيراز ) . * ترجمه : * نتيجه تفأل : 1 - خواجه در بيت‌هاى 6 و 7 و 8 به ترتيب فرمايد : ( كسى نظير آن جانانى كه من در جستجويش از خود گذشتم ، نديده است ) ( اگر حافظ در گوشهء محراب عشق ناله سرمىدهد شايسته اين كار است اى سرزنش‌كننده ، تو را به خدا آن محراب ابروى يار را نگاه كن تا بدانى چرا حافظ ناله مىكند ) ( اى روزگار از مراد شاه منصور سر متاب بلكه بر وفق مرادش باش و از تيزى شمشير و قوت بازويش بترس و آن را ببين ) خود تفسير كنيد . 2 - به دنبال مقصود و هدفى مىباشيد و در اين راه سعى و تلاش فراوان داريد ولى ديگران نيز مانند جناب‌عالى در حال فعاليت و در رقابت هستند و براى رسيدن به پيروزى تلاش مىكنند ، پس شما با قدرت و بهره‌گيرى از تجربه ديگران فعاليت خود را بيشتر كنيد . 3 - اگرچه اين نيت بسيار عالى است اما مقدمات آن را بايد فراهم كنيد و لازمهء اين راه تلاش است تنها به سخن گفتن ، كارى عملى نمىشود . پس از همين امروز با اراده‌اى استوار و توكل بر خدا و پشتكار و بهره‌گيرى از استادان باتجربه تلاش كنيد تا موفق شويد . 4 - مسافر شما درگير مسايل و مشكلات خاصى است ولى تا دو ماه ديگر كارش درست مىشود . 5 - مسافرتى در پيش داريد و خريد خوبى خواهيد داشت ، تغيير شغل فعلا صلاح نمىباشد ، چون تحولات كلى بوجود مىآيد . 6 - عزيزم : موجها ، قايق مرغان توفانند و حادثه‌ها : مركب انسانهاى بزرگ ، هيچ‌كس : در ساحل شناگر نمىشود . 7 - پدر يا همسر شما دچار ناراحتى است و سخت نيازمند مهر و همكارى مىباشد ، مدتى با او باشيد و به او مهربانى كنيد كه ثمره اين شكيبايى و مهرورزى بسيار عالى خواهد بود ، موفق باشيد .