شمس الدين حافظ
520
ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى )
436 - « بلبل باغ جهان » هرچند پير و خستهدل و ناتوان شدم * هرگه كه ياد روى تو كردم ، جوان شدم شكر خدا كه هرچه طلب كردم از خدا * بر مُنتهاى همت خود كامران شدم اى گلبن جوان ، بَرِ دولت بخور كه من * در سايهء تو بلبل باغ جهان شدم اول ز تحت و فوقِ وجودم خبر نبود * در مكتب غم تو چنين نكتهدان شدم قسمت حوالتم به خرابات مىكند * چندانكه اينچنين شدم و آنچنان شدم من پير سال و ماه نىام يار بىوفاست * بر من چو عمر مىگذرد پير از آن شدم زان روز بر دلم در معنى گشوده شد * كز ساكنان درگه پير مغان شدم در شاهراه دولت سَرمد به تختِ بخت * با جام مى به كام دل دوستان شدم از آن زمان كه فتنهء چشمت به من رسيد * ايمن ز شرِّ فتنهء آخر زمان شدم دوشم نويد داد عنايت كه حافظا * بازآ كه من به عفو گناهت ضَمان شدم * توضيحات : خستهدل ( مجروح - رنج كشيده ) منتهاى همت ( نهايت مقصود ) كامران شدم ( موفق شدم - به آرزويم رسيدم ) گلبن جوان ( نونهال تازهرسته ) بر ( ميوه ) دولت ( اقبال ) بر دولت ( ميوه و ثمره خوشبختى ) بخور ( بچين ) سايه ( پرتو عنايت ) معنى بيت ( 4 ) ( در ابتدا از قوس نزولى هستى ( جماد - نبات - حيوان - مواليد ثلاثه ) اطلاع و آگاهى نداشتم و از قوس صعودى وجودم هم كه مقام انسانيت است بىخبر بودم ولى از فيض و بهرهمندى از مكتب غم عشق و مهر تو چنين دانا و فرهيخته شدم ) قسمت ( تقدير ازلى ) حوالت ( حواله - روانه ) خرابات ( ميخانه ) اينچنين و آنچنان ( بالا و پائين زدم - روزگارى عابد و زمانى زاهد شدم ) معنى بيت ( 7 ) ( روزى كه مقيم آستان پير عارفان و ميخانه معرفت شدم و بادهء عشق و معرفت نوشيدم بر دلم حقيقت تابيد ) معنى بيت ( 8 ) ( در شاهراه دولت سرمدى كه اوج طالع است با نوشيدن شراب ، دوستان نيز كامروا شدند ) . * ترجمه : * نتيجه تفأل : 1 - لسان الغيب در بيتهاى 9 و 10 به ترتيب فرمايد : ( از آن زمانى كه آشوب چشمانت به من رسيد و مرا مفتون ساخت از شرّ فتنه روز آخرت آسوده خاطر شدم ) ( ديشب عنايت خداوند مژدهام داد كه اى حافظ از هوا و هوس توبه كن كه من براى عفو گناهانت كفيل شدم ) خود تفسير كنيد . 2 - به جنابعالى مژده مىدهم كه اين فال بسيار نيكوست و كبوتر اقبال در چند قدمى شما قرار دارد ، مواظب باشيد كه آن را با بىمبالاتى و سستى و بىدقتى به پرواز درنياوريد ، اين نيت بر شما مبارك باد . 3 - نيت شما حتما عملى مىگردد پس به يكى از مشاهد متبركه برويد و نذر خود را ادا كنيد . 4 - اگر حوصله و شكيبايى را پيشه كنيد بر تمام كارها دست مىيابيد و پرواز هم پيمان شما خواهد شد پس جاى نگرانى وجود ندارد و همه چيز بر وفق مراد شما و او خواهد بود و كار انجام مىيابد . 5 - ازدواج عملى است ، طلاق نيز عملى مىباشد ، بر رقيبان پيروز مىشويد و كار دلخواه را به دست مىآوريد پس بر سرعت عمل و دقت خود بيفزاييد . 6 - فرزندم ، اگر ديدمان عارفانه گردد ، امواج زمزمه مىكنند و عندليب نغمه داودى سرمىدهد و موج ، قد قامت صلاة مىگويد و صداى پاى آب را كه در راه عشق حركت مىكند به خوبى مىشنويم . اين فال بر شما مبارك باد . 7 - رنگ نارنجى يا سبز را برايتان پيشنهاد مىكنم زيرا جرأت و جسارت شما را زياد مىكند و توانايى در كار و وسعت ذهن به شما مىبخشد و همچنين احساس امنيت به شما و ديگران خواهد بخشيد .