شمس الدين حافظ

500

ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى )

416 - « خم زلفين تو » گر دست رسد در خَمِ زلفينِ تو بازم * چون گوى چه سرها كه به چوگانِ تو بازم زلفِ تو مرا عمرِ دراز است ، ولى نيست * در دست ، سرِ مويى ازين عمرِ درازم پروانهء راحت بده اى شمع ، كه امشب * از آتشِ دل پيشِ تو چون شمع گدازم آن دم كه به يك خنده دهم جان چو صُراحى * مستانِ تو خواهم كه گزارند نمازم چون نيست نمازِ من آلوده نمازى * در ميكده زان كم نشود سوزوگدازم در مسجد و ميخانه خيالت اگر آيد * محراب و كمانچه ز دو ابروى تو سازم گر خلوتِ ما را شبى از رخ بفروزى * چون صبح ، در آفاقِ جهان سر بفرازم محمود بُود عاقبتِ كار درين راه * گر سر برود در سرِ سوداى ايازم حافظ ، غم دل با كه بگويم كه درين دَور ؟ * جز جام نشايد كه بُوَد محرمِ رازم * توضيحات : پروانه ( ايهام دارد 1 - پروانه حشره‌ايست 2 - اجازه - رخصت ) راحت ( آسايش ) صراحى ( شيشه شراب ) يك خنده دهم جان ( با يك خنده قالب تهى كنم ) مستان ( عاشقان ) خواهم ( مىخواهم - آرزو دارم ) گزارند نمازم ( بر جنازهء من نماز بگزارند تا قدر اين عاشق را بدانند ) نمازى ( پاكيزه ) خيالت ( آيينه خيال تو ) آيد ( نمايان شود ) صبح ( خورشيد صبح ) آفاق جهان ( سراسر جهان ) محمود ( ستوده - پسنديده ) عاقبت ( سرانجام ) سوداى ( عشق - دلدادگى ) اياز ( استعاره از محبوب ازلى - تلميح به داستان محمود و اياز ) معنى بيت ( 1 ) ( اگر دستم بار ديگر به گيسوى تو برسد ، چون گوى سر بسيارى از رقيبان را در ميدان عشق و محبت به بازى مىگيرم ) . معنى بيت ( 2 ) ( گيسوى تو در حكم زندگى دراز من مىباشد اما افسوس كه يك تار از آن زلف جانان در دست من نيست پس عمر هيچ‌كس به اختيار خودش نمىباشد ) معنى بيت ( 3 ) ( اى شمع مجلس برافروز ، و به من اجازه آسايش عطا كن تا امشب از شدت آتش عشق مانند شمع در برابر تو بسوزم ) . * ترجمه : * نتيجه تفأل : 1 - لسان الغيب در بيتهاى 5 و 6 و آخر به ترتيب فرمايد : ( چون نماز من گناهكار پاك نمىباشد پس در ميخانه مرتبا مىسوزم تا آتش عشق مرا پاك كند و نمازم را پاك گرداند ) ( اگر نور تو در مسجد و ميكده در آيينه انديشه و خيال من ظاهر شود از دو ابروى تو براى دل خود در مسجد ، محراب و در ميخانه ساز طرب و شادمانى بپامىكنم ) ( اى حافظ ، غصه دل را به چه كسى مىتوان گفت ، زيرا در اين دو روز زمانه غير از قدح باده ، كسى لياقت ندارد كه محرم راز باشد ) خود تفسير كنيد . 2 - اين نيت را با كسى كه باتجربه و دانا و عاقل باشد در ميان گذاريد ولى توجه داشته باشيد كه او فردى دلسوز باشد زيرا اين نيت براى انجام كارى حساس مىباشد ، نمىتوان با هر كسى در ميان گذاشت ، همين هفته به يكى از مشاهد متبركه برويد و دعا كنيد . 3 - كار او رونق مىگيرد ولى مغرور مىشود . به وى توصيه كنيد ، در هر حال خداوند را در نظر بگيرد و از محبتى كه خداوند و دعاى ديگران نصيب او كرده ، در راه خدمت به مردم بدون تظاهر استفاده نمايد چون خداوند او را دوست دارد . 4 - فرزندم سعى كنيد پا را از گليم خود بيشتر خارج نسازيد ، اين نيت عملى مىگردد ولى نياز به زمان دارد ، به پدر و مادر احترام بگذاريد و دل آنها را به دست آوريد تا اين نيت زودتر عملى گردد ، مسافرتى در پيش داريد كه موفقيت‌آميز است . 5 - رنگ ليمويى يا قرمز كه اولى دليل احساس و عواطف سرشار جناب‌عالى و دومى نمايندهء قلب پرمهر و آتشين شماست ، برايتان توصيه مىكنم .