شمس الدين حافظ

482

ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى )

398 - « مىبوسم لب جام » ز دستِ كوتهِ خود زيرِ بارم * كه از بالابلندان شرمسارم مگر زنجير مويى گيردم دست * و گرنه سر به شيدايى برآرم ز چشمِ من بپرس اوضاعِ گردون * كه شب تا روز اختر مىشمارم به اين شكرانه مىبوسم لبِ جام * كه كرد آگه ز راز روزگارم من از بازوى خود دارم بسى شُكر * كه زورِ مردم‌آزارى ندارم اگر گفتم دعاى مىفروشان * چه باشد ، حقِّ نعمت مىگزارم تو از خاكم نخواهى برگرفتن * به جاى اشك اگر گوهر ببارم سرى دارم چو حافظ مست ليكن * به لطفِ آن سرى امّيدوارم * توضيحات : دست كوته ( فقر - بيچارگى - تهيدستى ) زير بار ( زير بار اندوه و غم - خميده‌ام ) كه ( تعليل - زيرا كه ، بدين سبب ) بالابلندان ( دلبران ) مگر ( جز آنكه ) زنجير مو ( گيسوى محبوب ) گيردم دست ( به من كمك كند - ياريم كند ) شيدايى ( ديوانگى و رسوايى ) اوضاع گردون ( وضع روزگار ) اختر مىشمارم ( ستاره‌شمارى مىكنم - نمىخوابم ) شكرانه ( نذر - سپاسگزارى ، به شكرانه ) آگه ز راز روزگارم ( مرا از اسرار روزگار با خبر كرد ) دعاى مىفروشان ( اگر در حق پير ميكدهء عشق دعا كردم ) چه باشد ( كارى نكردم - چه مىشود ) حق نعمت مىگزارم ( حق نعمت را ادا مىكنم ) تو از خاكم نخواهى برگرفتن ( تو به من اعتبار نمىبخشى ، تو از خاك ، بلندم نمىكنى ) معنى بيت ( 8 ) ( من مانند حافظ سرى پرشور دارم و مستم اما به لطف آن جهان اميد بسته‌ام زيرا خداوند بخشنده و مهربان است ) . * ترجمه : * نتيجه تفأل : 1 - شما در موقعيت مناسب نيستيد ، تكيه بر حال خويش را نمىدانيد اما توقع داريد ، از وضعيت بهترى برخوردار باشيد ، لذا از اين وضع ناراحت مىباشيد ، به جناب‌عالى مژده مىدهم كه در آينده‌اى نه چندان دور از چنان محبوبيت و معروفيتى برخوردار گرديد كه همه را مات و مبهوت خواهيد ساخت ، پس همّت كن و با توكل بر خدا به يكى از مشاهد متبركه برو و دعايى كن و با هميارى تلاش بيشترى كنيد كه زندگى در دستان تواناى شماست . 2 - خواجه در بيتهاى 1 و 4 و 5 فرمايد : ( از شدت فقر قامتم در زير بار اندوه دو تا شده است و بدين سبب از دلبران سرو قامت شرمنده هستم ) ( بر لب ساغر معرفت به پاس آنكه مرا از اسرار روزگار با خبر ساخت بوسه مىزنم ) ( من از بازوى خود خيلى متشكرم چون زور مردم‌آزارى ندارم ) خود تفسير كنيد . 3 - مسافرت را توصيه مىكنم كه ضروريست ، روحيه خود را تقويت كنيد ، به پدر و مادر توجه داشته باشيد ، بسيارى به زندگى شما غبطه مىخورند قدر اين زندگى را بدانيد ، همسر و فرزندان خوب لازمهء زندگى است اما خودتان مىدانيد چه مىكنيد و چه غوغاهايى بپامىسازيد ؟ 4 - شما را به آرامش و سكوت و مهر و محبت توصيه مىكنم ، بر خداوند توكل كنيد كه روزگار خوبى در انتظار داريد . 5 - در 12 شب آينده خوابى خواهيد ديد كه سينى پر از سيب به شما هديه مىكنند ، نشانهء ازدواج يا صاحب فرزند شدن و به خواستهء خود رسيدن است . 6 - خريدوفروش صلاح مىباشد ، ملاقات مهم و مسافرت با خير و بركتى به دنبال داريد كه موفقيت‌آميز است .