شمس الدين حافظ

476

ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى )

392 - « سوداى رخش » دوش سوداى رُخَش گفتم ز سر بيرون كنم * گفت : كو زنجير تا تدبيرِ اين مجنون كنم ؟ قامتش را سرو گفتم ، سركشيد از من به خشم * دوستان ، از راست مىرنجد نگارم ، چون كنم ؟ نكته ناسنجيده گفتم ، دلبرا ، معذور دار * عشوه‌اى فرماى تا من طبع را موزون كنم زردرويى مىكشم زان طبعِ نازك بىگناه * ساقيا جامى بده تا چهره را گلگون كنم اى نسيمِ منزلِ ليلى ، خدا را تا به كى * رَبع را برهم‌زنم ، اطلال را جيحون كنم من كه ره بردم به گنجِ حُسنِ بىپايانِ دوست * صد گداى همچو خود را بعد ازين قارون كنم اى مَهِ صاحب قِران از بنده حافظ ياد كن * تا دعاى دولتِ آن حُسنِ روزافزون كنم * توضيحات : دوش ( ديشب ) سودا ( انديشه ) سوداى رخش ( انديشه شيفتگى جمال ) ز سر بيرون كنم ( از سر بدر كنم ) سركشيد ( اعتراض كرد ، روى گردانيد ) به خشم ( با عصبانيت ، با خشم ) راست ( سخن درست و راست ) چون كنم ( چه كار كنم ، چه توانم كرد ) نكته ( سخن ) ناسنجيده ( نادرست - ناموزون ) عشوه ( ناز - كرشمه ) فرما ( بنما ) طبع ( قريحه شعرگويى ) طبع نازك بىگناه ( قريحهء زودرنج محبوب ) ربع ( سرا - محله ) اطلال ( جمع طلل - اثر و نشانهء منزل و مسكن ) جيحون ( نام رودى بين خراسان و سمرقند ) خدا را ( براى رضاى خدا كمك كن ) قارون ( نام توانگر زمان حضرت موسى ) مه صاحب قران ( ماه رخسار يگانه روزگار - كسى كه در اجتماع دو ستاره از ستارگان هفت‌گانه در يك برج متولد شود صاحب قران گويند مثلا از هم‌قرانى مريخ و زحل نوزاد شجاع مىشود ) ره بردم ( دست يافتم ) معنى بيت ( 4 ) ( از سرشت زودرنج محبوب بىآنكه خطايى كرده باشم ، شرمنده‌ام ، اى ساقى ساغرى بده تا از تأثير آن ، چهره را سرخ كنم كه از عشق او زردرو و خجالت‌زده‌ام ) معنى بيت ( 7 ) ( اى كسى كه يگانه و سرآمد حسن و كمال هستى ، ارادتمند خود حافظ را به ياد بياور و لطفى كن تا من براى سلطنت جمال زيباى تو دعا كنم ) . * ترجمه : * نتيجه تفأل : 1 - لسان الغيب در بيتهاى 1 و 2 و 3 فرمايد : ( ديشب با خود كه فكر عاشقى بر جمال او را از سر بيرون كنم ، محبوب گفت كه زنجير را بياوريد تا اين ديوانه عشق را ببنديم و او را به راه عشق آوريم تا ديگر خيال محال نكند ) ( قد او را به سرو مانند كردم با عصبانيت اعتراض كرد چون محبوب زيباى من از سخن راست ناراحت مىشود چه كار كنم ؟ ) ( اى محبوب ، لطيفه‌اى نابجا گفتم با كرم خود عذرم را بپذير و اينك كرشمه‌اى بفرما تا قريحه مرا براى سخن راست و درست برانگيزد ) خود تفسير كنيد . 2 - بيش از حد معمول از اوضاع و زندگى گله و شكايت داريد و هيچ‌چيز شما را قانع نمىكند و با مشكلى اندك ، خيال مىكنيد دنيا به سر آمده و ديگران بدون ناراحتى هستند اگر از لاك خود بيرون بياييد ، خواهيد ديد كه شما يكى از خوشبخت‌هاى روزگاريد . 3 - اگرچه آدمى صبور هستيد ولى بيشتر به اين شكيبايى تظاهر مىكنيد و مرتبا در ترديد و دودلى بسر مىبريد كه شايسته شما نمىباشد و بايد انديشه و فكر و اراده باثبات داشته باشيد تا كاملا موفق شويد . 4 - كسى شما را دوست دارد ولى رسم عاشقى را نمىداند ، كسى پند مهمى به شما داد ولى گوش نكرديد ، ملاقات مهمى و سفر مفيدى در راه داريد . 5 - در 9 شب آينده خواب خواهيد ديد كه در كشتى سوار هستيد ، يا مشغول رانندگى مىباشيد ، نشانه تحول كلى در روحيه و زندگى شماست به‌طورىكه امكان تغيير شغل يا مكان برايتان بوجود مىآيد . 6 - به يكى از مشاهد متبركه برويد و دعا كنيد ، حتما موفق مىشويد ولى مقدمات اجراى اين نيت را فراهم كنيد تا روزگارى خوش داشته باشيد .