شمس الدين حافظ
414
ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى )
330 - « خرمن صبر » من خرابم ز غمِ يارِ خراباتى خويش * مىزند غمزهء او ناوكِ غم بر دلِ ريش گر چليپاى سرِ زلف ز هم بگشايد * بس مسلمان كه شود كشتهء آن كافر كيش با تو پيوستم و از غير تو ببريد دلم * آشناى تو ندارد سرِ بيگانه و خويش به عنايت نظرى كن كه من دلشده را * نرود بىمددِ لطفِ تو كارى از پيش آخر اى پادشه مُلكِ ملاحت چه شود ؟ * كه لب لعل تو ريزد نمكى بر دل ريش خرمنِ صبرِ من سوختهدل ، داد بباد * چشم مست تو كه بگشاد كمين از پس و پيش حافظ از نوش لب لعل تو كامى كى يافت * كه نزد بر دل ريشش دو هزاران سر نيش * توضيحات : خرابم ( ناراحت - پريشان ) يار خراباتى ( همدم ميخانه ) غمزه ( ناز و عشوه ) ناوك ( نوكتيز ) ريش ( مجروح - عاشق ) چليپا ( صليب ) فتنه ( مفتون - عاشق ) دلشده ( عاشق ) مدد ( كمك ) آخر ( بالاخره ) ملاحت ( زيبايى ) معنى بيت ( 1 ) ( از غم محبوب خراباتى خود پريشانم چونكه غمزهء او چون تير تيز بر دلم مىخورد و مرا مجروح مىكند ) معنى بيت ( 3 ) ( از وقتى كه با تو آشنايى پيدا كردم ديگر به هيچكس دل نبستم و قطع علاقه كردم زيرا آشناى تو دشمن و بيگانه نمىشناسد ) معنى بيت ( 5 ) ( اى پادشاه مملكت زيبايى چه مىشود اگر لب لعل تو بر دل مجروحم نمكى بريزد و جراحتم را تازه كند ) معنى بيت ( 6 ) ( خرمن صبر من عاشق را به باد فنا داد امّا مرا بىقرارتر ساخت زيرا آن چشم سياه تو كه از پس و پيش كمين مرا كرده است عاشقكش است ) . * ترجمه : * نتيجه تفأل : 1 - به كسى علاقه دارى كه او نسبت به تو علاقهء زيادى نشان نمىدهد اما بدانكه عشق يكطرفه و رؤيايى بيش نيست در ضمن شكستن غرور نيز در پارهاى موارد زيانهاى بسيارى بدنبال مىآورد . 2 - خود را خيلى به او نزديك كردى و چشم خود را به روى خوبيهاى ديگران بستهاى ولى بدان اين عشق يكطرفه فتنهاى است كه در جانت افتاده پس هرچه زودتر خود را از اين فتنه رها كن كه موفقيت تو در آن است . 3 - گاهى حرفهايش چون نمكى است كه بر زخم كهنهء تو مىريزد اما بدانكه محبت تو بايد شامل حال كسى باشد كه لايق اين محبت باشد نه كسى كه در غرور و كينه غوطهور است . 4 - گاهى بىصبر و كمطاقت مىشوى پس عزيزم توصيه مىكنم نماز امام زمان را شبها به جاى آورى ، به مولا على ( ع ) تكيه كن و شبهاى چهارشنبه در 4 هفته دعاى توسل بخوان بدانكه با هر كلمهاى كه مىخوانى دلت آرامش بيشترى مىگيرد ، كمى از خودت بيرون بيا و به دور و برت بنگر كه اگر اين كار را نكنى روزى به خودت مىآيى كه بسيار دير شده و جوانى و زندگيت را به باد دادهاى پس بر خودت مسلط باش و بر خدا توكل كن و وسواس را رها كن . 5 - از دوستان افيونى و شرور دورى كن و دل خود را از پليدىها پاك كن كه به مرادت مىرسى . 6 - اگر مىخواهيد به حاجت و اميد خود زودتر برسيد در مدت 7 شب با حضور قلب و معنى از سوره مباركه « طه » آيهء 36 تا 6 آيه بعد را بخوانيد . 7 - خواجه در بيتهاى 2 - 4 به ترتيب فرمايد : ( اگر تاب و گره از زلف بگشايى ، بسيارى از مسلمانان مفتون آن محبوب كافر كيش مىشوند ) ( به من نظر عنايت داشته باش ، زيرا هيچ كار من عاشق ، بىلطف و توجه پيش نمىرود ) خود تفسير كنيد . 8 - همسر دمدمى كه شغل جديد و ثروت جديد او را سرآمد مىكند ، موجب ناراحتى و عذاب در كوتاهمدت خواهد بود ولى بالاخره متوجه اوضاع زمان خواهد شد ، نگران نباشيد .