شمس الدين حافظ
372
ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى )
288 - « منزل جانان » صبا ز منزلِ جانان گذر دريغ مدار * وزو به عاشقِ بيدل خبر دريغ مدار به شكرِ آنكه شكفتى به كامِ بخت ، اى گل * نسيمِ وصل ز مرغِ سحر دريغ مدار حريفِ عشق تو بودم ، چو ماه نو بودى * كنون كه ماهِ تمامى ، نظر دريغ مدار كنون كه چشمهء قند است لعلِ نوشينت * سخن بگوى وز طوطى شكر دريغ مدار جهان و هرچه درو هست سهل و مختصرست * ز اهلِ معرفت اين مختصر دريغ مدار مكارمِ تو به آفاق مىبرد شاعر * ازو وظيفه و زادِ سفر دريغ مدار چو ذكرِ خير طلب مىكنى ، سخن اين است * كه در بهاى سخن سيم و زر دريغ مدار غبارِ غَم برود ، حال خوش شود حافظ * تو آبِ ديده ازين رهگذر دريغ مدار * توضيحات : بيدل ( عاشق - دل از دست داده ) صبا ( منادا - اى باد صبا ) گذر ( اسم مصدر - گذشتن - عبور كردن ) دريغ مدار ( مضايقه مكن ) به شكر آنكه ( به شكرانه آنكه ) حريف ( همدم - مونس ) ماه نو ( هلال ماه تمام ، بدر ) لعل نوشين ( لبنوش قرمزرنگ يار ) طوطى ( استعاره از عشق ) سهل ( آرايه ايهام : خوار و آسان ) مختصر ( ناچيز ) اهل معرفت ( عارفان ) مختصر ( خواستهء ناچيز ) مكارم ( جمع مكرمت - بزرگيها ) وظيفه ( مستمرى - حقوق ) زاد ( توشهء راه سفر ) سخن اين است ( جوهر و جان كلام اين باشد ) سيم و زر ( نقره و طلا ، پول ) غبار غم ( گرد اندوه ) آب ديده ( اشك ) معنى بيت ( 3 ) ( تا هلال ماه بودى ، من مونس و همدم مهر تو بودم اينك كه بدر شدهاى لطف و محبت خود را از من مضايقه مكن ) معنى بيت ( 8 ) ( اى حافظ غبار اندوه مىرود و حالت بهتر مىشود برخيز ، بدين سبب از گريه كردن مضايقه مكن تا اشك ، غبار غم را پاك كند ) . * ترجمه : * نتيجه تفأل : 1 - دنيا زيباتر از آنست كه جنابعالى تصورش را مىكنيد ، اگرچه ، سختى و رنج را تحمل كردهايد ولى بالاخره بر اثر صبر نوبت ظفر آيد ، چون انسانى هستيد كه خير مردم را مىخواهيد ، مسلما لطف خداوند شامل حال جنابعالى شده و مىشود ، جاى نگرانى نمىباشد . 2 - اگرچه دنيا محل گذر است ولى نيكى و خوبى در آن پايدار مىماند ، افرادى مانند جنابعالى كه داراى قلبى پاك هستند ، هميشه موفقند اگر اين كاميابى بر اثر رنج بدست آيد ، پس صداقت ، تلاش ، پشتكار ، سرعت عمل را از دست مده تا بر رقيبان پيروز شويد . 3 - خواجه در بيتهاى 1 و 2 و 4 فرمايد : ( اى باد صبا عبور كردن از منزل محبوب را مضايقه مكن و از او براى عاشق مسكين خبرى بياور ) ( اى گل به شكرانه آنكه طالع و بخت تو خوب گرديد ، خندانى پس بوى وصال را از بلبل عاشق سحرى مضايقه مكن ) ( حال كه لب شيرين تو چشمه قند و شكر شيرين است پس حرف بزن و از طوطى شكر را مضايقه مكن ) تفسير كنيد . 4 - اين نيت با كمى صبر و حوصله عملى مىگردد و جاى هيچگونه نگرانى نيست و اين پريشانى جنابعالى نتيجه وسواس و ترديد و عدم اتكاى به خود مىباشد . 5 - مسافر جنابعالى حالش كاملا خوبست و كارش رو به سامان مىباشد پس نذر او را ادا كنيد و به يكى از مشاهد متبركه برويد و سپاسگزارى كنيد . 6 - خريدوفروش را توصيه مىكنم ولى تغيير مكان و شغل فعلا صلاح نمىباشد ، پدر و همسر شما درگير مسئلهايست و نياز به كمك دارد اما غرورش اجازهء درخواست نمىدهد ، به هر نحو به او كمك كنيد ، اگر مىخواهيد مسافر يا غايب شما زود بازآيد سوره مباركه « ابراهيم » از آيه 24 تا هفت آيه در هفت شب بخوانيد كه گشايش بسيار است . بيمار شما نياز به مراقبت بيشتر دارد ، 4 فرزند در طالع داريد كه سومى اوضاعش خوب خواهد شد .