شمس الدين حافظ
323
ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى )
239 - « حاجت رندان » گر مىفروش حاجتِ رندان روا كند * ايزد گنه ببخشد و دفعِ بلا كند ساقى به جامِ عدل بده باده تا گدا * غيرت نياورد كه جهان پربلا كند ما را كه دردِ عشق و بلاى خمار هست * يا وصلِ دوست يا مِىِ صافى دوا كند حقّا كزين غمان برسد مژدهء امان * گر سالكى به عهدِ امانت وفا كند گر رنج پيشت آيد و گر راحت اى حكيم * نسبت مكن به غير ، كه اينها خدا كند در كارخانهاى كه رَهِ علم و عقل نيست * فهم ضعيفراى ، فضولى چرا كند ؟ مطرب بساز عود كه كس بىاجل نمرد * وان كاو نه اين ترانه سرايد خطا كند جان رفت در سَرِ مى و حافظ به عشق سوخت * عيسى دمى كجاست كه احياى ما كند * توضيحات : مىفروش ( پير ميكده ) حاجت ( نياز ) رندان ( قلندران - راهروان راه حق ) روا كند ( برآورد ) عدل ( مساوى ) جام عدل ( پيمانهء مساوى ) غيرت ( رشك ، حسد ) حقا ( يقين است ) امان ( آسودگى ، امنيت ) حكيم ( دانا ) غير ( بيگانه - كس ديگر ) ضعيف رأى ( سست عنصر ) مطرب ( نوازنده ) بساز عود ( آهنگى بنواز ) اجل ( روز مرگ ) احيا ( زنده كردن ) عيسى دم ( عيسى نفس ، جانبخش ) سر ( آرزو ) معنى بيت ( 2 ) ( اى ساقى با پيمانه مساوى ، هم به توانگر و هم به فقير بده تا گدا بر ثروتمند حسد نكند و غوغا در جهان به پا نكند ) معنى بيت ( 3 ) ( ما كه به درد عشق و خمارى مبتلا گشتهايم ، درد ما را ، لب لعل دوست دوا مىكند يا مى ناب چارهء آن است ) . معنى بيت ( 6 ) ( چون عقل و دانش اندك ما پى به راز حكمت كارگاه هستى نمىبرد پس درك و دريافت انسانى ناتوان است پس اى دوست در اينباره كوشش بىجهت مكن ) . * ترجمه : * نتيجه تفأل : 1 - اگر فكر مىكنيد كه راه خطا رفتهايد ، هرچه زودتر تغيير مسير بدهيد كه خداوند ياور شماست . اگر شكست را قبول كنيد ، پيروزى را در آيندهء نزديك شاهد خواهيد بود و زمانى كه حتى فكرش را نمىكنيد همگام و همراه كاميابى و اجراى نيت خوب خواهيد بود پس اقدام كنيد و با اراده تغيير مسير بدهيد . 2 - خواجه در بيتهاى 1 و 4 و 8 فرمايد : ( اگر بادهفروش نياز قلندران را برآورد ، خداوند بلا را از او دفع مىكند و گناهش را مىبخشد ) ( اگر رهروى در طريق معرفت بار امانت و طاعت و بندگى را به مقصد برساند و بر پيمان روز آغاز استوار بماند ، يقين بداند كه مژده ايمنى از آسيبها و غمهاى جهان به او خواهد رسيد ) شما ملاحظه كنيد كه حافظ چقدر واضح پند مىدهد ، مبارك باشد . 3 - از همين امروز دامن همت بر كمر بزنيد و اقدام كنيد و از امور گذشته به كلى خود را پاك سازيد و با سرعت ، تلاش و فعاليت ، ساختمانى جديد بسازيد زيرا انديشه گذشته بسيار زيانآور است . قافلهء عمر مىگذرد پس دمى را درياب كه با شادى بگذرد . 4 - با سيگارى و افيونىها و معتادها همگام نباشيد ، كسانى در كمين خانواده شما هستند و با حيله قصد ضربه زدن دارند پس لازم است مدتى معاشرتها را اندك و كوتاهتر سازيد . 5 - پدر يا همسر شما ناراحت است و زيان ديده ، او را دلجويى كنيد 4 فرزند در طالع داريد و مسافرت عالى است . ويژگىهاى جنابعالى : باوفاترين فرد ، مغزدار ، مخترع ، بىعار ، با معرفت ، خيرخواه ، زيرك و ناقلا ، ضعيف ، فرشتهخو ، مرموز ، محبوب ، صلحجو ، كمكرسان ، مهربان ، درويش مسلك ، نرمخو و ظريفطبع و شكننده ، پايدار در دوستى ، بدون خطر ، عاشق خانواده ، اهل گردش .