231 - « جور چرخ » كارم ز جور چرخ به سامان نمىرسد * خون شد دلم ز درد و به درمان نمىرسد با خاك راه پست شدم همچو خاك از آن * تا آبرو نمىرودم ، نان نمىرسد پى پاره‌اى نمىكنم از هيچ استخوان * تا صدهزار زخم به دندان نمىرسد سيرم ز جان خود به دل دوستان ولى * بيچاره را چه چاره چو فرمان نمىرسد از آرزوت گشته گران ، بارِ غم دلم * آوخ كه آرزو به من ارزان نمىرسد يعقوب را دو ديده ز حسرت سپيد گشت * و آوازه‌اى ز مصر به كنعان نمىرسد از حشمت اهل جهل به كيوان رسيده‌اند * جز آه اهل فضل به كيوان نمىرسد از دستبرد جور زمان اهل فضل را * اين غصه بس كه دست سوى جان نمىرسد صوفى بشوى زنگ دل خود به آب مى * كز شست‌وشوى خرقهء غفران نمىرسد حافظ صبور باش كه در راه عاشقى * هركس كه جان نداد ، به جانان نمىرسد * توضيحات : جور ( ستم ) چرخ ( روزگار ) سامان ( اصلاح ) بدل ( به دلخواه ) گران‌بار ( سنگين ) آوخ ( اسم صوت ، آه ، افسوس ) سپيد گشت ( نابينا شد ) مصر ( استعاره از خبرى از حضرت يوسف ) كنعان ( سرزمين حضرت يعقوب ) حشمت ( بزرگى ) كيوان ( فلك هفتم ) دستبرد ( ستم ) اهل فضل ( دانشمندان ) زنگ دل ( ناراحتى ) غفران ( آمرزش ) جانان ( محبوب ) معنى بيت ( 1 ) ( از عدم سازگارى روزگار كارم اصلاح نمىشود و از بس كه رنج كشيدم ، دلم خون شد ) معنى بيت ( 3 ) ( از هيچ استخوان پىپاره‌اى ، نمىكنم تا صدهزار زخم و زحمت نبينم يعنى تا صدهزار رنج نبرم از دنيا كوچك‌ترين فايده‌اى نمىبرم ) . * ترجمه : * نتيجه تفأل : 1 - فكر مىكنى از عدم سازگارى دور فلك كارت اصلاح نمىشود و با اين وضع حال منظمى ندارى و راحتى و رفاه از زندگيت رخت بربسته است و به زحمت مىتوانى هدف را بدست آورى يا كارهايت انجام مىگيرد ، اگرچه وضع ماليت خوبست اما هميشه گره در كار دارى و تصور مىكنى كه بهره و قسمت شما از اين دنيا غم خوردن مىباشد ، ابدا چنين چيزى نيست ، اين يك تصور بيهوده است كه موجب فرسايش روح مىشود و ناشى از وسواس و ترديد و دودلى شما مىباشد . 2 - چرا از جان خود سير شده‌اى و يا اينكه بخاطر ديگران اين همه فداكارى تا سرحد جان روا مىدارى ، غم خوردن سودى ندارد زيرا دو چشم حضرت يعقوب پيغمبر در حسرت ديدار يوسف كور و سفيد گشت درحالىكه حضرت يوسف در مصر مقام بزرگى داشت ، پس شما نيز بيهوده غم او را مىخورى ، خود را فرسوده مكن . 3 - تا از زمين هزار بوته خار نرويد يك گل بدست نمىآيد پس در برابر نادانان بايد ايستادگى كنى چون شما از تكامل روحى برخوردار هستيد . 4 - از اينكه جاهلان به تو دستور مىدهند ، ناراحت هستى اين بر اثر جور زمانه مىباشد ، ناراحت نباش ، بهترين راه ، صبر و شكيبايى است زيرا تا از جان نگذرى ، جانان بدست نمىآيد . 5 - اين نيت مشكلات زيادى دارد اگر علاقه‌مند به آن هستى با اراده و توكل و تلاش اقدام كن و اگر طالب رنج و ناراحتى نيستى ، از آن دست بردار . عزيزم : آرى چنين و چنان است / با اين همه ، نه اين و نه آن است . 6 - ويژگيهاى جناب‌عالى عبارتند از : جنجالى ، ناآرام ، بدشانس ، فاميل‌دوست ، فداكار ، پرحرف ، رك‌گو ، بانمك ، همسرتان را اذيت مىكنيد ، پرتوقع ، هوچى ، خودخواه ، سخاوتمند ، جدى ، اهل رقابت ، بداخلاق ، جنگجو ، بىپروا ، راستگو ، وسواسى ، اهل خريد و گردش و خيابان .