153 - « رنج فراوان » تنم ، ز رنجِ فراوان دمى نياسايد * دلم ، ز انده بىحد همىبفرسايد بخار حسرت او ، چون رود ز دل به سرم * ز ديدگان ، نمِ بارانِ غم فروآيد دو چشم من ، رخ من زرد ديد ، نتوانست * از آن به خون دل آن را همىبيندايد كه گر ببيند بدخواه روى من روزى * به چشم او ، رخ من زردرنگ ننمايد زمانهء بد هرجا كه فتنه‌اى باشد * چو نوعروسى در چشم من بيارايد زمانه خود بربود از من آنچه بُود مرا * بجز محبت جانان كه او همىپايد چرا نگريد چشمم ، چرا ننالد جان * چگونه كم نشود صبر و غم نيفزايد فلك چو شادى من ديد آن همه بشمرد * كنون كه مىدهدم غم همىنپيمايد چو دوستدار من از من گرفت بيزارى * چگونه دشمن من بر تنم ببخشايد اگر ننالم گويند نيست حاجتمند * و گر بنالم گويند ژاژ مىخايد غمى نباشد از آنكه : خداى عزّ و جلّ * درى نبندد تا ديگرى بنگشايد * توضيحات : معنى بيت ( 1 ) ( از زيادى رنج و مشقت ساعتى آرامش ندارم و از دست غمهاى بيشمار دلم پژمرده و خوار گشته است ) بخار حسرت ( اندوهى كه در غم جانان از دلم برمىخيزد ) بيندايد ( اندودن ) بيارايد ( آرامش دهد ) پيمايد ( ثابت ) فلك ( روزگار ) ژاژ خاييدن ( كنايه از بيهودگى - بيهوده گفتن ) . * ترجمه : * نتيجهء تفأل : 1 - گويى از كثرت رنج و درد ساعتى آرامش ندارى و اين غمها موجب اضطراب و نگرانى فراوان شما گرديده است و وقتى ياد او مىافتى از بخار دل اشك شما جارى مىگردد مانند انعقاد ابر كه باران از آن مىبارد ، پندارى چشمانت نتوانسته ، رخ شما را زرد كند به همين دليل با خون دل ، رخ خود را سرخ نگه داشته‌ايد ، نگران نباش ، اين زردى چهره ، نشانهء عشق و محبت است ، پس براى اينكه دشمن ستمكار و حسود بويى نبرد ، زردى صورت و رخ را با خنده و شادى و دعا و راز و نياز بپوشان ، زيرا زمانه بسيار ناسازگار و فتنه‌انگيز است ، پس سعى كن خود را شاد نگهدارى . 2 - زمانه همه چيز را از انسان مىگيرد پس نبايد دقيقه‌اى از حيله و هوس آن غافل بود پس فلك وقتى مىبيند انسان شاد است يك‌يك آنها را مىشمرد و اگر انسان غافل باشد ، آنها را مىگيرد و غم به انسان مىبخشد . 3 - از مردم اين زمانه چه توقعى دارى ، وقتى دوست از انسان بيزار شود ، پس از دشمن چگونه مىتوان اميد وفا داشت ؟ ! به اين مسايل توجه مكن و غم به دل راه مده . 4 - اين زمانه سراسر اندوه است و شما نيز از اين قاعده خارج نمىباشيد ولى مىتوانيد با درايت و كياست و مقاومت بر آن پيروز شويد و شاهد موفقيت را در آغوش بگيريد . 5 - نذر خود را انجام دهيد ، مسافرت را توصيه مىكنم اما فروش زود و خريد نافع است و مژده‌اى به زودى به شما مىرسد ولى براى ازدواج فعلا مقدمات آن فراهم نيست چون طلاق آن شخص ، عملى است ، از دوستان افيونى و سيگارى دورى كنيد چون در امور دانش و علم مىتوانيد موفق شويد و محصول كار عالى است . 6 - برخورد تند شما مشكلى را حل نمىكند ، بلكه بر مشكلات اضافه مىكند سعى كنيد در انجام اين كار بر اعصاب خود مسلط شويد چون زمان به نفع شما جلو مىرود .