شمس الدين حافظ
227
ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى )
143 - « يار ما » به حُسن خُلقِ و وفا كس به يارِ ما نرسد * تو را درين سخن انكارِ كارِ ما نرسد اگرچه حسنفروشان به جلوه آمدهاند * كسى به حُسن و ملاحت به يارِ ما نرسد به حقِّ صحبت ديرين كه هيچ محرمِ راز * به يارِ يكجهتِ حقگزارِ ما نرسد هزار نقد به بازارِ كاينات آرند * يكى به سكّهء صاحب عيارِ ما نرسد هزار نقش برآيد ز كلكِ صُنع و يكى * به دلپذيرىِ نقشِ نگارِ ما نرسد دريغ قافلهء عمر كانچنان رفتند * كه گَردشان به هواى ديارِ ما نرسد دلا ز طعنِ حسودان مرنج و واثق باش * كه بد به خاطرِ امّيدوارِ ما نرسد چنان بِزى كه اگر خاك رهِ شوى كس را * غبارِ خاطرى از رهگذارِ ما نرسد بسوخت حافظ و ترسم كه شرحِ قصّهء او * به سمعِ پادشهِ كامگارِ ما نرسد * توضيحات : انكار ( تكذيب ، انكار كردن ) ملاحت ( زيبايى ) به حق صحبت ديرين ( قسم به دوستى قديمى و ديرينه ) حقگزار ( رازدار ) يكجهت ( يكدل - يكرنگ ) هزار نقد ( هزار سكه خالص - هزار صاحب جمال ) صاحب عيار ( خالص - تمام عيار ) كلك صنع ( استعاره از خامهء نقاش آفرينش ) طعن ( سرزنش ) واثق ( اميدوار - مطمئن ) بزى ( زندگى كن ) خاك ره ( گرد و خاك راه ) كس را ( براى كسى ) غبار خاطر ( كدروت ) معنى بيت ( 1 ) ( به زيبايى و خوى نيك و پيمان دوستى بسربردن هيچكس با محبوب ما برابر نيست و تو را شايسته نيست كه تكذيب كار عشق ما بكنى ) معنى بيت ( 5 ) ( از كلك صنع هزار نقشه پيدا آمد اما هيچكدام به دلپذيرى محبوب ما نمىباشد ) . * ترجمه : * نتيجهء تفأل : 1 - دلبرى زيبا و مهربان و بامحبت دارى كه به هيچچيز و هيچكس معاوضهاش نمىكنى و با او شادى و داراى زندگى پرنشاطى هستى پس ارزش آن را بدان . 2 - اين نيت بر شما مبارك باد كه با اراده ، دقت و وقتشناسى و توكل بر خدا حتما عملى مىگردد ولى بايد صبر و حوصله را قرين و همراه سازى و اين مشكل ويژهء جنابعالى نمىباشد بلكه عده زيادى همينگونه هستند . 3 - خواجه در بيت هشتم فرمايد : ( چنان زندگى كن كه اگر در راه كسى غبار گشتى از گذرگاه من و تو غبار و گرد كدورتى بر آيينهء دل هيچكس ننشيند ) تو خود حديث مفصل بخوان از اين معنى كه اين ماه چه كردهايد . 4 - جنابعالى داراى ويژگيهاى زير هستند : بااراده ، جدى ، اهل مبالغه ، منظم ، دقيق ، حرمتگذار ، احترامخواه ، لايق و كاردان ، خوشاقبال ، قوى و پرانرژى ، داراى حس مسئوليت ، بلندنظر ، سخاوتمند ، مادىگرا ، عاشق زندگى و اطرافيان ، لجوج ، سركش ، وسواسى ، گيرده ، مهربان . 5 - اگر ديگران ارزش زحمات جنابعالى را ندانستند ، ناراحت نباش ، پدر و مادر را محترم بدار و نذر خود را ادا كن ، پول و مقامى در انتظار خانواده شماست ، كسانى حسادت مىكنند ، مواظب باش تا راز دل خود را فاش نسازى ، مسافرت را توصيه مىكنم خريدوفروش صلاح نمىباشد ، تغيير شغل و مكان عملى مىگرد ، به زودى ملاقاتى سودمند خواهيد داشت . 6 - مادر و خواهر او بيش از آنچه تو فكر مىكنى ، شما را دوست دارند ولى برخورد و سوء ظن شما زياد است ، تغيير رويه بدهيد ، رنگ سفيد برازندهء جنابعالى است و به شما مىگويم : اى اسب خوشخرام لحظهاى درنگ كن و گوشه چشمى به ما داشته باش . ( او را بيش از اين نگران مساز ) .