شمس الدين حافظ
198
ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى )
114 - « جام صبوحى » ببين هلالِ محرم ، بخواه ساغرِ راح * كه ماه امنوامانست و سال صلح و صلاح نزاع بر سرِ دنياىِ دون كسى نكند * به آشتى ببر اى نور ديده ، گوى فلاح عزيز دار زمانِ وصال را كاندم * مقابلِ شبِ قدرست و روزِ استفتاح بيار باده كه روزش بخير خواهد بود * هر آنكه جامِ صبوحش نهد چراغِ صباح كدام طاعت شايسته آيد از من مست * كه بانگِ شام ندانم ز فالق الاصباح دلا تو غافلى از كار خويش و مىترسم * كه كس درت نگشايد چو گُم كنى مفتاح ببوىِ وصل چو حافظ شبى بروز آور * كه بشكفد گلِ بختت ز جانبِ فتّاح زمانِ شاهِ شجاع است و دورِ حكمت و شرع * به راحتِ دل و جان كوش در مسا و صباح * توضيحات : هلال ماه ( شب چهاردهم ) محرم ( ماه حرام از جنگ و خونريزى ) راح ( شادمانى ) صلح و صلاح ( آشتى ) فلاح ( رستگارى ) استفتاح ( فتح - گشايش خواستن - آغاز كردن ) صباح ( بامداد ) فالق الاصباح ( آفرينندهء بامداد ) مفتاح ( كليد ) فتاح ( گشاينده ) معنى بيت ( 1 ) ( هلال ماه محرم و مشابهت آن را به ساغر نگاه كن پس باده طلب كن زيرا ماه امنوامان است و سال صلح و صفا - اين بيت تلميحى دارد به مصالحه شاه شجاع با پادشاه لار ) معنى بيت ( 3 ) ( زمان وصل را اى عزيز غنيمت بشمار زيرا كه آن زمان برابر شب قدر و روز فتح باب است ) معنى بيت ( 4 ) ( باده بيار كه روزش بخير خواهد گذشت ، هر آنكس كه جام بامدادى را چراغ و آفتاب صبح خود كند ) . * ترجمه : * نتيجهء تفأل : 1 - هلال ماه محرم و مشابهت آن را با رنج و ناراحتى يا امنوامان و صلح و صفاى خود مقايسه كن زيرا ايثار و از خودگذشتگى همراه دارد ، پس شما نيز در برابر ياران و دوستان بايد ايثار داشته باشيد و بخاطر دنيا نبايد اينقدر اضطراب و نگرانى به خود راه دهيد ، زيرا اين دنيا ارزش آن را ندارد بلكه سعى كنيد به مردم محبت و لطف داشته باشيد . 2 - اينقدر خود را به اين فكر و فكرهاى ديگر مشغول كردهاى كه مانند مستها بين وقت غروب و صبح تفاوتى قايل نيستى ، از عمل خود غافل هستى و مىترسم كه كليد خدمت جانان را گم كنى و خدمتى كه لايق جانان باشد ، بجاى نياورى و آنقدر در اين كار ترديد كنى كه وصلت و انجام اين نيت صورت نگيرد . 3 - لسان الغيب فرمايد : مانند حافظ با صدق نيت به اميد وصل شبى را به روز بياور كه ان شاء الله حتما به مقصود مىرسى ، نگران نباش ، در آينده ثروتمند و موفق خواهى شد ، طورى كه ديگران به تو حسادت خواهند ورزيد . 4 - كارها بر اثر صبر و شكيبايى انجام مىگيرد و از عجله جز ناراحتى و رنج حاصلى بدست نمىآيد . 5 - براى رسيدن به مقصود سوره مباركه « السجدة » را با معنى و حضور قلب بخوان كه گشايش حاصل مىشود . 6 - از سخنان حاسدان از ميدان خارج مشو بلكه با ارادهاى قوى گام بردار و مسافرت را توصيه مىكنم ، بيمار شفا مىيابد و مژدهاى دريافت مىكنى ، نذر خود را ادا كن . 7 - خواهشى را كه در نظر دارى به زودى انجام مىگيرد و فرزندى دختر متولد مىشود و موجب شادى همگان خواهد شد . 8 - خريدوفروش را توصيه مىكنم ، ازدواج عملى مىشود ولى طلاق صورت نمىگيرد پدر يا همسر شما در معاملهاى ضرر كرده است كه در معامله فعلى سود خواهد برد .