شمس الدين حافظ
187
ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى )
103 - « چمنآراى جهان » مَطَلَبْ طاعت و پيمان و صلاح از من مست * كه به پيمانهكِشى شهره شدم روز الَست من همان دم كه وضو ساختم از چشمهء عشق * چارتكبير زدم يكسره بر هرچه كه هست مى بده تا دهمت آگهى از سرِّ قضا * كه به روىِ كه شدم عاشق و از بوىِ كه مست كمرِ كوه كم است از كمرِ مور آنجا * نااميد از دَرِ رحمت مشو اى بادهپرست بجز آن نرگسِ مستانه كه چشمش مرساد * زير اين طارمِ فيروزه كسى خوش ننشست جان فداىِ دهنت باد كه در باغِ نظر * چمنآراىِ جهان خوشتر ازين غنچه نبست حافظ از دولتِ عشقِ تو سليمانى شد * يعنى از وصلِ تواش نيست بجز باده به دست * توضيحات : روز الست ( روز نخست ) تكبير ( الله اكبر گفتن ) طاعت ( انقياد - فرمانبردارى ) مطلب ( مخواه ) پيمانهكشى ( بادهنوشى ) شهره ( مشهور ) چارتكبير ( نماز ميت 4 تكبير دارد ولى در اصطلاح هر چيزى كه تركش كاملا لازم است ) كمر كوه كم از كمر مور ( در مقابل عشق و بار آن كمر كوه از كمر مور هم ضعيفتر است ) سرّ ( راز ) بادهپرست ( عاشق ) نرگس مستانه ( چشم معشوق ) مرساد ( در امان باد - فعل دعايى از مصدر رسانيدن ) طارم ( خيمه ) معنى بيت ( 2 ) ( در آن لحظه كه از سرچشمهء عشق وضو گرفتم بر هرچه در عالم وجود دارد به يكبار چهار تكبيرى زدم كه بر مرده مىزنند ، و همه چيز را ترك كردم و دل به عشق دادم ) معنى بيت ( 3 ) ( باده بده تا مست شوم و بىاختيار از راز عشق كه حكم بىچون و چراى جهان هستى است به تو خبر دهم تا بدانى بر جمال چه كسى شيفتهام و از شوق ديدار چه كسى بىخود شدهام ) . * ترجمه : * نتيجهء تفأل : 1 - خواجه در بيت چهارم به شما مىفرمايد : ( در بردن بار سنگين عشق ، پشت استوار كوه ، ناتوانتر از كمر مور ناتوان مىباشد ، اى مست بادهء محبت با همهء ناتوانىها از بخشايش الهى نوميد مباش كه در اينجا كار به عنايت حق است نه بضاعت ) و در بيت پنجم تأكيد مىفرمايد : ( كس جز ديدهء مست يار - كه از چشم زخم زمان در امان باد - در زير خرگاه سپهر نيلگون روزگار آرام نگرفت ) . خود حديث مفصل بخوان از اين بيت خواجهء شيراز . 2 - عزم و اراده ، پشتكار توأم با نظم و انضباط ، دقت در حساب ، خوشمشربى ، متانت ، زيبايى ، هوش و استعداد شما را واقعا تبريك مىگويم ، بهطورىكه جنابعالى بر كل امور زندگى تسلط و هوشيارى داريد ، تلاش و كوشش شما در بدست آوردن آنچه خواستاريد ، موجب احترام همگان مىباشد و همه شما را دوست دارند ولى متأسفانه زودرنج ، عصبانى ، پرتوقع هستيد و گاهى زود از كارى خسته و مرده مىشويد ، درحالىكه بايد در تمام كارها توكل بر خدا كنيد و پشتكار داشته باشيد . 3 - عشق به زندگى و فعاليت و علاقه به پيشرفت در وجود جنابعالى موج مىزند كه به شما مژده مىدهم تا موفقيت راه چندانى نداريد ، فقط بايد از وقت خود حد اكثر استفاده را بكنيد زيرا بيهوده زمان تلف مىشود . 4 - مسافرت را توصيه نمىكنم ولى مسافر مىآيد و خبر خوشى دريافت مىكنيد و مژدهاى مىرسد ، خريد عالى است ولى فروش ضرر دارد ، كسى به شما صدمهاى رسانده ، نگران نباشيد بر شما مىگذرد ولى او شديدا مجازات خواهد شد . چهار فرزند در طالع داريد كه يكى از آنها نابغه خواهد شد ، بهطورىكه مورد توجه همه قرار خواهد گرفت . سوره مباركه « احزاب » آيه 50 تا 75 را با حضور قلب و معنى بخوان كه گشايش بسيار خواهد بود و اينجانب را نيز دعا كنيد و نذر خود را ادا كنيد .