شمس الدين حافظ
168
ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى )
84 - « هول قيامت » شنيدهام سخنى خوش كه پيرِ كنعان گفت * فِراق يار نَه آن مىكند كه بتوان گفت حديثِ هولِ قيامت كه گفت واعظِ شهر * كنايتى است كه از روزگارِ هجران گفت نشانِ يارِ سفر كرده از كه پرسم باز ؟ * كه هرچه گفت بَريدِ صبا پريشان گفت فغان كه آن مَهِ نامهربانِ دشمنْدوست * به تركِ صحبتِ يارانِ خود چه آسان گفت من و مقامِ رضا بعد ازين و شكرِ رقيب * كه دل به دردِ تو خو كرد و تركِ درمان گفت گره به باد مزن ، گرچه بر مراد وزد * كه اين سخن به مَثَل باد با سليمان گفت به مُهلتى كه سپهرت دهد ز راه مرو * ترا كه گفت كه اين زال ، تركِ دستان گفت ؟ غمِ كهن به مىِ سالخورده دفع كنيد * كه تخمِ خوشدلى اين است و پير دهقان گفت مزن ز چون و چرا دم كه بندهء مقبل * قبول كرد به جان هر سخن كه جانان گفت كه گفت حافظ از انديشهء تو آمد باز ؟ * من اين نگفتهام ، آنكس كه گفت بُهتان گفت * توضيحات : بريد ( نامهبر - پيغامبر ) چه آسان ( بسيار آسان ) پير دهقان ( كشاورز پير ) زال پير ( استعاره از فلك گوژپشت ) هول ( ترس ) تخم ( سبب ) دشمن دوست ( دوستدار دشمن ) زال ( پير ) دستان ( مكر و حيله ) دم ( نفس ) بهتان ( تهمت ) معنى بيت ( 2 ) ( داستان روز قيامت كه بر زبان واعظ شهر رفت ، سخنى است مبهم از دشوارى ايام فراق ) معنى بيت ( 5 ) ( از اين پس من ملازم مقام خشنودى خواهم بود و به جاى گله از ستم و ظلم رقيب به سپاس و تشكر زبان باز مىكنم چون دلم به عاشقى و رنج آن خو گرفته و از درمان ، چشم پوشيده است ) معنى بيت ( 6 ) ( به باد اعتماد مكن اگرچه بر وفق مرادت بوزد ، زيرا او بىقرار و غير ثابت است و اين سخن را باد به طريق مثل به حضرت سليمان گفت ) . * ترجمه : * نتيجهء تفأل : 1 - از اين نيت و انديشه خارج نمىشوى ، تمام حواس شما را به خود مشغول كرده ، بهطورىكه موجب آزار روحىتان گرديده است . 2 - اين فال با دورانديشى و عقل و شكيبايى حتما برآورده مىشود ، تنها اشكالش اين است كه هنوز مقدمات كارى آن آماده نيست . 3 - خواجه در بيت هفتم به شما گوشزد مىكند : ( به مهلتى كه روزگار تو را مىدهد از اين راه مرو و خود را گم مكن ، چه كسى به يقين گفته است كه اين عجوزه حيلهباز باز ترك حيله كرده است و ديگر مكر نخواهد كرد ؟ ! ) پس شما بهتر است اين نيت را به آينده موكول كنيد تا مقدمات لازم فراهم آيد يا اينكه كلا از آن صرفنظر كنيد ، زيرا در هردو صورت به نفع شما مىباشد . 4 - جنابعالى در زندگى رنج و اندوه فراوان ديدهايد بهطورىكه از همه و از هركس قطع اميد كردهايد و همه را بىوفا ، بدجنس و فريبكار مىدانيد ، زيرا خودتان مهربان ، صميمى ، يكرنگ ، بخشنده ، ايثارگر مىباشيد ، اما عزيزم در دنياى مصرفگرايى و تكنولوژى هركس بايد مواظب باشد تا كلاه خود و خانوادهاش را باد حوادث نبرد . 5 - مقام ، ثروت و موقعيت خوبى در انتظار شماست كه لازمهء رسيدن به آن توكل به خداست پس سوره مباركه « مريم » از آيه 30 تا 50 را با معنى و حضور قلب بخوان و پنجشنبه به يكى از مشاهد متبركه برو كه گشايش بسيار حاصل است . 6 - مسافرت را توصيه نمىكنم ، در علم و دانش موفق مىشويد به شرط آنكه بر سرعت كار خود بيفزاييد . بمصداق تو نيكى مىكن و در دجله انداز ، دست از محبت و لطف برنداريد و در خانه همه شما را دوست دارند به ويژه يكى از آنها عاشقانه به شما عشق مىورزد ، دل او را بدست آوريد و با او مهربان باشيد . 7 - از فرزند خير چندانى نداريد ولى همسرتان اگرچه بداخلاق مىباشد ولى بسيار مهربان است .