شمس الدين حافظ

165

ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى )

81 - « خانهء عقل » سينه‌ام ز آتشِ دل ، در غمِ جانانه بسوخت * آتشى بُود درين خانه كه كاشانه بسوخت تنم از واسطهء دورىِ دلبر بگداخت * جانم از آتشِ مِهرِ رخِ جانانه بسوخت هركه زنجير سر زلف پرىروى تو ديد * دل سودازده‌اش ، بر من ديوانه بسوخت سوزِ دل بين كه ز بس آتشِ اشكم دلِ شمع * دوش بر من ز سَرِ مِهر ، چو پروانه بسوخت آشنايى نه غريب است كه دلسوزِ من است * چون من از خويش برفتم دلِ بيگانه بسوخت خرقهء زهد مرا آب خرابات ببرد * خانهء عقلِ مرا ، آتشِ خُم‌خانه بسوخت چون پياله دلم از توبه كه كردم بشكست * همچو لاله جگرم بىمى و پيمانه بسوخت ماجرا كم كن و بازآ كه مرا مردمِ چشم * خرقه از سر بدر آورد و به شكرانه بسوخت تركِ افسانه بگو حافظ و مى نوش دمى * كه نخفتيم شب و شمع به افسانه بسوخت * توضيحات : كاشانه ( خانهء كوچك - مراد از سينه ) از واسطه ( به سبب ) آب خرابات ( آب ميكده - استعاره از شراب ) معنى بيت ( 1 ) ( در غم جانان از آتش دل سينهء سوزانم ، شعله‌ور شد و سوخت زيرا در اين خانه آتشى بود كه كاشانه‌ام را سوزاند ) معنى بيت ( 3 ) ( هركسى كه زلف پرىروى تو را ديد و فهميد كه چگونه مرا به زنجير كشيده پس دلش به حال من سوخت و از شدت سوزش ، دل سودايش غلبه مىكند ) معنى بيت ( 5 ) ( جاى تعجب نيست كه يارى آشنا دل بر من بسوزد ، چون من ازخودبىخود شدم دل ناآشنايان نيز بر من رحمت آوردند ) معنى بيت ( 8 ) ( اى دوست ، داستان جدايى و حديث فراق را كوتاه كن و رنجش خاطر گذشته را به فراموشى بسپار و بازگرد كه مردمك چشم من به شكرانه رفع گله و بازگشت تو خرقه از تن بيرون آورد و پاره كرد ) . * ترجمه : * نتيجهء تفأل : 1 - اين نيت خيلى فكر و انديشه شما را به خود مشغول ساخته و تمام حواس جناب‌عالى را تصاحب كرده است اگر بدين منوال پيش رود دچار وسواس و ناراحتى مىشويد ، درحالىكه اين نيت با دو شرط علاقه و كوشش به زودى انجام خواهد گرفت . 2 - با عصبانيت و تندمزاجى كه داريد ، موجب مىشود تا دوستان واقعى از شما فاصله بگيرند . 3 - در خانه همه شما را دوست دارند و نسبت به شما عشق مىورزند درحالىكه كاملا بىتوجهى مىكنيد و بيشتر با غريبه‌ها حشر و نشر و نشست و برخاست مىكنى و سرانجام ضرر خواهى كرد زيرا آنان با بلندپروازىها شما را در عالم غير حقيقى سير مىدهند و از واقعيات دور مىسازند . 4 - از دورى او رنج مىبريد ، بدانيد كه با كمى حوصله و شكيبايى ديدار و وصال حتمى خواهد بود و گرنه سرنوشت اين كار نامعلوم و طولانى خواهد شد ، پس با توكل بر خداى يگانه و خواندن سوره مباركه « الفاطر » از اول تا آخر بسيار گشايش است . 5 - مسافر فعلا نمىآيد ، خريد خوبست ولى فروش موقعيت ندارد ، ازدواج و طلاق هردو عملى نمىشود ، موفقيتى به زودى به دست مىآوريد و خبرى نه چندان خوش هم دريافت مىكنيد و يكى از نزديكان شما ضرر عمده‌اى كرده يا مىكند ولى موجب آگاهى او مىشود . 6 - از زندگى خود شكايت مكن كه خيلى آرزوى زندگى شما را دارند . ديروز از طرف شخصى اتفاقى براى شما پيش آمد از او دورى كنيد چون حسود است اما توجه خود را به نزديكان معطوف سازيد . سفر كرده سالم به مقصد مىرسد . 7 - سفرى زيارتى و سياحتى در پيش داريد ، در معامله‌اى سود فراوان به دست مىآوريد اما مدتى طول نمىكشد كه با شخصى زرنگ روبه‌رو مىشويد كه موجب زيان مىگردد . 8 - آن چيزى را كه در بدست آوردنش تلاش مىكنيد ، در چند قدمى شما قرار دارد ، پس با حوصله ولى همراه با دقت و تلاش موفقيت را در آغوش گيريد و تا مقصد برسيد .