شمس الدين حافظ
160
ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى )
76 - « پردهء سماع » زلفت هزار دل به يكى تاره مو ببست * راهِ هزار چارهگر از چارسو ببست تا عاشقان به بوى نسيمش دهند جان * بگشود نافهاى و دَرِ آرزو ببست شيدا ازان شدم كه نگارم چو ماه نو * ابرو نمود و جلوهگرى كَرد و رو ببست ساقى به چند رنگ مى اندر پياله ريخت * اين نقشها نگر كه چه خوش در كدو ببست يا رب چه نغمه كرد صُراحى كه خونِ خُم * با نعرههاى قلقلش اندر گلو ببست مطرب چه پرده ساخت كه در پردهء سماع * بر اهلِ وجد و حال دَرِ هاىوهوى ببست حافظ هرآنكه عشق نورزيد و وصل خواست * احرامِ طوفِ كعبهء دل بىوضو ببست * توضيحات : زلف ( مو ) تاره ( رشته ) وجد ( شيفتگى ) احرام ( پوشيدن لباس حج ) بوى ( اميد ) شيدا ( عاشق ) خم ( خمره ) معنى بيت ( 1 ) ( زلف جانان هزار دل را به يك تار موى خود گرفتار كرد و راه هزار چارهگر را از هر جانب بست ) معنى بيت ( 2 ) ( گيسوى تو گره يك نافه از نافههاى مشكين خود را باز كرد اما در آرزوى عاشق را - كه وصال است - بست و عاشق را ناكام گذاشت ) معنى بيت ( 3 ) ( براى آن عاشق و ديوانه شدم كه نگار من چون ماه هلال نو خود را نشان داد و عرض جمال كرد ولى فورى پنهان شد ) معنى بيت ( 4 ) ( ساقى ازل شراب و مى را به چند رنگ در پياله ريخت و صورتهاى گوناگون به كمال و جمال آفريد ، خوب نگاه كن كه از ميناى آفرينش چه شكلهاى تازهاى پديد آمد ) معنى بيت ( 5 ) خداوندا ! كوزه شراب چون در حق باده سخنچينى كرد به كيفر اين گناه صراحى با بانگ قلقلش خون خم در گلويش گير كرد ) . * ترجمه : * نتيجهء تفأل : 1 - خواجه در بيت ششم به شما اشاره دارد و مىفرمايد : ( رامشگر چه دستگاهى نواخت كه در نهانگاه ، ساز و آواز صوفيانه بر مشتاقان راه بانگ و خروش را بست ، چون همه مدهوش ترانهء جانان شدند ، خاموش گرديدند ) . 2 - واقعا انسانى مهربان ، باصفا ، صميمى ، علاقهمند به زندگى ، مؤدب ، و تودلبرو هستى ، همين صفات موجب مىشود تا ديگران نسبت به جنابعالى حسادت ورزند ، ميل دارم شما را ببينم و بگويم از هيچچيز واهمه و ترس نداشته باش ، دنيا بر وفق مراد شماست و آيندهاى بسيار درخشان در انتظار دارى به شرط آنكه الف - خوددار باشى ب - راز دل را با كسى نگويى ج - صبور و شكيبا باشى د - توكل بر خدا داشته باش . 3 - آن كسى كه ديروز شما را رنجانيد ، احمق و نادان است ، سعى كنيد با منطق و دليل او را به ارزش زندگى واقف سازيد . 4 - اين نيت بر شما مبارك باد ، حتما عملى مىشود و به مرادت مىرسى ، فقط اندكى صبر و شكيبايى نياز دارد . 5 - به جنابعالى توصيه مىكنم ، ترديد را از خود دور كنيد ، زيرا موجب شكست شما مىشود . 6 - شخصى قد بلند ، سفيدرو با موى جوگندمى و بينى برجسته ، به شما حسادت مىكند زياد به حرف او گوش ندهيد . 7 - پدر و مادر و اقوام نزديك چشم به پيروزى شما دارند ، پس با دقت و علاقه ادامه دهيد كه موفقيت در چند قدمى شماست . 8 - پنجشنبه به يكى از مشاهد متبركه برويد و دعا كنيد كه بسيار سودمند است ، لطفا مرا نيز دعا كنيد . 9 - شما يا يكى از بستگان به زودى مقامى يا هديهاى به دست مىآورد اين كار موجب حسادت ديگران مىشود ، بايد فورى نذر خود را ادا كنيد و صدقه رفع بلاست . 10 - مسافر حالش خوبست ، بيمار شفا مىيابد ، ازدواج عملى مىشود ، طلاق انجام نمىگيرد ، خريد خوبست ولى فروش زيانآور خواهد بود . از امر و نهى خوددارى كن ، تنها در برخى موارد اختيار و اراده درست است و بس ، ظالم به كسى مىتوان گفت كه : در كارهاى خود آزاد است ولى بر خلاف منطق عمل مىكند .