شمس الدين حافظ
122
ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى )
38 - « دام زلف » به دامِ زلفِ تو ، دل مبتلاىِ خويشتن است * بِكُش به غمزه كه اينش سزاىِ خويشتن است گرت ز دست برآيد مرادِ خاطرِ ما * به دست باش كه خيرى به جاىِ خويشتن است به مشكِ چين و چِگِل نيست بوىِ گل محتاج * كه نافههاش ز بندِ قباى خويشتن است به جانت اى بتِ شيرينِ من كه همچون شمع * شبانِ تيره مرادم فناىِ خويشتن است چو راىِ عشق زدى با تو گفتم ، اى بلبل * مكن كه آن گلِ خودرو به راى خويشتن است مرو به خانهء اربابِ بىمروّت دهر * كه گنجِ عافيتت در سراىِ خويشتن است بسوخت حافظ و در شرطِ عشقبازى ، او * هنوز بر سرِ عهد و وفاىِ خويشتن است * توضيحات : مبتلاى خويشتن است ( دل خود را گرفتار كرده است ) به دست باش ( زود باش ) بت شيرين ( محبوب ) شبان ( ان جمع - شبها ) مكن رأى عشق ( فكر عشق مباش ) مشك چين ( از آهوى ختن ) چگل ( محلى است در تركستان كه زيباروى زياد دارد ) نافههاش ( استفاده از بوى خوش گل ) بند قبا ( بندهاى قباى بزرگ ) ارباب ( اصحاب ) بكش ( ناز و كرشمه بكش ) خير ( احسان ) رأى عاشق ( عزم عشق ) زدى ( ورزيدى ) گل خودرو ( معشوق ) به رأى خويشتن ( خودكامه ) معنى بيت ( 3 ) ( گل بوياست و نيازى به مشك چين و چگل ندارد زيرا در زيرجامه خود به همراه گلبرگهايش نافههاى مشكين دارد ) معنى بيت ( 6 ) ( در خانهء ثروتمندان مرو كه بىمروت هستند ، بدانكه گنج آسودگى در خانهء خودت مىباشد ) . * ترجمه : * نتيجهء تفأل : 1 - اصلا و ابدا راز اين فال را با كسى در ميان مگذار و با افرادى كه ادعاى ثروتمندى و قدرت مىكنند ، نشست و برخاست مكن . 2 - چرا اينقدر مايلى با كسانى كه ثروت و مقام دارند ، رفتوآمد كنى ، بدانكه آنها براى شما سودى غير از فخرفروشى ندارند . 3 - به كسى علاقه دارى و به او وعدهاى دادهاى و جنابعالى بر قول و قرار خويش پايبند هستى ، اما واهمه دارى كه او وفاى به عهد نداشته باشد ، مىتوان به راحتى او را امتحان كنى و هديهاى براى او بخرى و عكسالعمل او را مشاهده كنى ، پس از آن نتيجهگيرى كن ، اگر او مقابله به مثل كرد ، وفادار است و گرنه بيهوده وقت خود را تلف مىكنى و خود را كشته و مرده او ساختهاى زيرا عشق بايد عملا از هر دو طرف ابراز گردد . 4 - نااميد مباش ، آيندهاى بس درخشان در پيش رو دارى ، به طورى كه در آينده موجب غبطه و حسد ديگران قرار مىگيرى . 5 - توكل به خدا و كوشش و تلاش و دعا موجب گشايش كار شماست پس سوره مباركه « المؤمن » آيه 12 تا 34 را بخوان و نذرى كه كردهايد ، ادا كنيد و به يكى از مشاهد متبركه برو و از ايشان تقرب جو كه موفق خواهى شد . 6 - حافظ در بيت اول به صراحت مىفرمايد : ( دل من در دامگه گيسوى تو گرفتار است به ناز و كرشمه او را بكش و آزار بده كه كيفر و سزاى دل عاشق همين است ) درست اين معنى دربارهء شما صدق مىكند ، عشق يكطرفه دردسر مىآورد . 7 - خيلى مايل بودم از نزديك شما را ببينم ، زيرا ستاره شما در برج حمل ( فروردين ) است و آيندهاى بس درخشان داريد ولى يادتان باشد با شخصى كه موهاى جوگندمى و قدى كوتاه و نسبتا چاق دارد ، دورى كنيد يا لااقل سخن او را گوش ندهيد كه حسادت مىكند . 8 - در خانه شما دو نفر خيلى شما را دوست دارند ، به آنها هرچه مىتوانى محبت كن . 9 - فردى عاشقپيشه ، زودرنج ، آدابدان ، نظيف ، وسواسى هستيد ، قدرى به خود رحم كنيد ، بيشتر كتاب بخوانيد يا موسيقى گوش دهيد و به جاهاى شاد برويد . 10 - برنده مىگويد : بايد راه بهترى هم وجود داشته باشد ، اما بازنده مىگويد : تا بوده همين بوده و تا هست همين است . آيا مىدانيد برنده شدن خيلىخيلى راحت است .