شمس الدين حافظ
75
ديوان حافظ ناشنيده پند ( فارسى )
« گل حمرا » ثبت شده است كه صحيح نمىباشد . ( ح ) . . . « در چند نسخهء معتبر و كهن : « گل حمرى » آمده . . . در نسخههاى ديگر ، آن را به « گل حمرا » تبديل كردهاند اما آوردن صفت مؤنث براى گل ، وجهى ندارد ، در هيچ شعر ديگر هم . . . چنين صفتى براى گل نياوردهاند ، در . . . ديوان منوچهرى « گل حمرى » آمده است . . . از : « ديوان حافظ ، مجلد دوم به تصحيح و توضيح دكتر خانلرى ، ص 1220 » . ( . . . « . . . البته حمراء بالفتح به معنى « سال سخت و زن سرخ رنگ و هر شىء مؤنث كه سرخ باشد آمده ، بنابراين حمراء [ - حمرا ] نمىتواند صفت گل باشد . . . از « ديوان شاعر ساحر » به تصحيح دكتر همايونفرخ ، ص هشتاد و سه مقدمهء ديوان حافظ ) . حافظ ق غ : اى صوفيان بادهپرست ! « متمنى است خوانندهء عزيز به اواخر اين ديوان ، قسمت « توضيحات » به نوشتهاى تحت عنوان : « صوفيان وقتپرست » مراجعه و مطالعه فرمايند . حافظ قزوينى غنى : كه گفتهء سخنت . ( درست نيست ) گفته همان سخن است ( . . . در هر سه نسخهء ما « گفتهء سخنت » ضبط شده است و چون درست به نظر نرسيد به نسخههاى متعدد مراجعه شد و در يك نسخهء بدون تاريخ و كهن « گفتهء شكرينت » نوشته شده بود كه بطور قطع ارجح است و ازين جهت كه با واژهء « شكر » در مصرع اول صنعت « تجنيس خطى » را به نظر مىرساند سخن حافظ است خاصه اينكه خواجهء بزرگوار به اين گونه ريزهكاريهاى هنرى توجه فراوان داشته است . نقل از : غزليات حافظ - به تحقيق استاد اديب برومند - چاپ 1367 ه . ش ص 75 ) حافظ انجوى و چند حافظ ديگر : « كه تحفهء سخنت مىبرند دست به دست » .