شمس الدين حافظ

38

ديوان حافظ ناشنيده پند ( فارسى )

معنى عافيت در اين بيت و در ابيات مشابه حافظ به معنى زهد و پارسايى است گرچه طبق شيوهء شاعر به معنى اصلى آن « سلامت » نيز ايهام دارد . به تعبير ديگر عافيت در اين گونه موارد مترادف با همان مستورى است كه حافظ در چند جا آورده و . . . مفهوم بيت به اجمال اينست : به دور نرگس تو كسى از زهد و پارسائى طرفى نبسته است چرا كه همه عاشق و شيفتهء تو شدند . پس بهتر آن است كه هيچ‌كس در مقابل چشمان مست تو دم از زهد و پارسائى نزند . به عبارت ديگر به مستان شما - « چشمان شما » زهدفروشى - « مستورى » نكند . « ما شاء اللّه آجودانى » - نشر دانش - شمارهء بهمن و اسفند 1362 - صفحهء ( 34 ) چاپ تهران . حافظ ق . غ : بر ديده آبى ، روى . . . - بر ديده آب ( برابر نسخهء خانلرى ) بر « بر ديده آبى » مزيت دارد زيرا « بخت خواب‌آلود ما » فاعل فعل قرار مىگيرد . استاد اديب برومند ، ص 59 غزليات حافظ ، چاپ اول 1367 شمسى ، تهران ، شركت انتشاراتى پاژنگ . مصرع دوم بيتى از غزل : « . . . همچو زلف ار بودمى يك شب در آغوش شما » . ديوان خواجو كرمانى ، به اهتمام سهيلى خوانسارى ، چاپ دوم ، ص 178 [ در وزن و رديف ، با غزلى از خواجو مطابقت دارد . ] دومين مصرع بيتى از غزل خواجو : « . . . مشترى باشد غلام حلقه در گوش شما » . همان‌جا ، ص 178