شمس الدين حافظ
25
ديوان حافظ ناشنيده پند ( فارسى )
اولين مصرع مطلع : « ساقيا وقت صبوح آمد بيار آن جام را » . ديوان خواجو كرمانى ، به اهتمام احمد سهيلى خوانسارى ، انتشارات پاژنگ 1369 ، چاپ دوم ، ص 177 . - بازهم : « . . . سنائى غزنوى دو غزل دربارهء طلب مى از ساقى دارد : ساقيا دل شد پر از تيمار پر كن جام را . . . ساقيا ! دانى كه مخموريم در ده جام را . . . حافظ از او متابعت كرده موضوع و قوافى و رديف را در وزن ديگر ساخته است : ساقيا ! برخيز و در ده جام را . . . دكتر محمد معين - حافظ شيرين سخن - مجلد دوم ، ص 598 تهران انتشارات معين چاپ اول 1369 ه . ش . » . الف - حافظ قزوينى و غنى : « . . . تا زبر » : ب - « . . . ز سر » را بر « زبر » ترجيح داديم چون كه كلمهء ( بر ) سه بار [ در اين بيت ] تكرار شده . علاوه بر اين « از سر بركشيدن » دلق ، مأنوستر است تا « از بر بركشيدن » آن . « غزليات حافظ به تحقيق اديب برومند ، ص 51 » . ج - « در اين ابيات نيز « ز سر » آمده كه مؤيد ضبط متن است : صوف بركش ز سر و بادهء صافى دركش * سيم در باز و به زر سيمبرى در برگير در سماع آى و ز سر خرقه برانداز به رقص * ورنه در گوشه رو و خرقهء ما در سر گير . . . * خرقه از سر بدر آورد و به شكرانه بسوخت ( ديوان حافظ به اهتمام دكتر يحيى قريب ، چاپ دوم ، ص 528 يادداشتها ) . د - ديوان حافظ نسخهء 805 هجرى ( خطى ) كهنترين نسخه . - نسخهء سنهء 862 هجرى قمرى خطى كه به اهتمام يحيى قريب بطبع رسيده . - نسخه به خط مير عماد . - غزليات حافظ به تحقيق اديب برومند : « ساغر مى بر كفم نه ، تا ز سر . . . » .