الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
473
ترجمه گويا و شرح فشرده اى بر نهج البلاغه ( فارسى )
اين قسمت مختصر ، از زندگى اشتر با اين جمله ، جالب به نظر مىرسد كه : بر اساس آنچه از بزرگان مذهب رسيده است . اشتر كسى است كه به هنگام ظهور حضرت ولى عصر زنده و در ركاب حضرتش جنك خواهد كرد . ( براى آگاهى بيشتر به سفينة البحار جلد اول ماده شتر ، و الكنى و الالقاب جلد 2 ص 28 و كتاب مالك اشتر نوشته محمد رضا حكيم و شرح ابن ابى الحديد جلد 16 ذيل نامه 13 و موارد ديگر آن مراجعه فرمائيد ) . ( 492 . ) مدرك اين نامه را مرحوم رضى ره خود نقل كرده . اما اين كه ابو جعفر اسكافى كيست ؟ او محمد ابن عبد اللّه از بزرگان علماء معتزله و متكلمان آنها بشمار مىآيد ، وى هفتاد كتاب در علم كلام نوشته ، از جمله آنها كتاب « المقامات » در فضائل و مناقب امير مؤمنان ( ع ) است . اسكافى كتاب نقض العثمانيه را در پاسخ كتاب العثمانيه ، نوشتهء عثمان ابن جاحظ ، در ايام زندگى جاحظ ، نوشته است ، وى در سال 240 هجرى وفات نموده . ابن اعثم كوفى در ص 173 تاريخ 1 ابن اعثم كوفى - تاريخ - ص 173 خود و ابن قتيبه در كتاب الامامة و السياسة 1 ابن قتيبه - الامامة و السياسة - ج 1 ص 70 ج 1 ص 70 نيز اين نامه را نقل كردهاند . ( مصادر نهج البلاغه و اسانيده 2 - مصادر نهج البلاغه و اسانيده - ج 3 ص 433 ج 3 ص 433 ) . اما « عمران ابن حصين خزاعى » كه نامهء امام را برده ، در سال « فتح خيبر » اسلام آورد و با پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم در جنگهايش شركت نمود ، عمر او را به بصره فرستاد تا اهالى آنجا را با مسائل اسلامى آشنا كند . مدت كمى هم در بصره بعنوان قاضى برگزيده شد ، و سپس استعفا كرد ، وى در سال 52 هجرى در بصره از دنيا رفت . ( اسد الغابه جزء چهارم ص 137 )