و مادرش ام الفضل لبابه دختر « حارث ابن حزن هلالى » است او دومين زنى است كه اسلام آورده است ( قثم كه در بين ياران رسول خدا بود ) و بهنگام دفن پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم حضور داشت و طبق فرموده امير مؤمنان عليه السلام آخرين كسى بود كه با رسول خدا وداع نموده و از قبر او بيرون آمد . او از طرف امام ( ع ) فرماندار مكه شد و همچنان تا هنگام شهادت امير مؤمنان ( ع ) بفرماندارى مكه باقى بود ، قثم در زمان حكومت معاويه همراه سعيد ابن عثمان ابن عفان به سمرقند رفت و در آنجا شهيد گرديد . قثم خيلى شبيه به پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم بود ، هنگامى كه خبر شهادت او ببرادرش عبيد اللّه ابن عباس رسيد او كلمه استرجاع را به زبان آورد ، دو ركعت نماز خوانده سپس آيهء « وَ اسْتَعِينُوا بِالصَّبْرِ وَ الصَّلاةِ وَ إِنَّها لَكَبِيرَةٌ إِلَّا عَلَى الْخاشِعِينَ » « 1 » را قرائت نمود . ( اسد الغابه جزء چهارم صفحه 197 ) ( 469 . ) پس از آنكه امام ( ع ) از حركت عمرو عاص براى گرفتن سر زمين مصر آگاه شد ، مالك اشتر را خواست و فرمان حكومت آنجا را بنام او نوشت از او خواست كه نگذارد از ناحيه معاويه شكستى به نيروها وارد شود . مالك حركت كرد و همان گونه كه مىدانيم و در شرح حال مالك در پاورقيهاى مربوط به عهدنامه مالك خواهيم گفت در بين راه ، وسيله مأمورين سرى معاويه مسموم گشت ، نتوانست به مصر برسد . از طرفى محمد ابن ابى بكر كه فرماندار آن سرزمين بود از اين كه قرار بود مالك اشتر فرماندار آنجا شود و او عزل گردد ناراحت شد خبر اين ناراحتى به امام ( ع ) رسيد نامه بالا را كه پس از شهادت مالك بوده براى محمد نوشت . ( الغارات - الغارات - ج 1 صفحه 268 ج 1 صفحه 268 )

--> 1 - ترجمه : " از صبر و نماز يارى جوييد ( وب استقامت و مهار هوسهاى درونى و توجه به پرودرگار نيرو بگيريد ) و اين كار جز براى خاشعان گران است " . سورهء بقره ( 2 ) ، آيهء 45 .