الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

407

ترجمه گويا و شرح فشرده اى بر نهج البلاغه ( فارسى )

ياد آورى لازم آنچه در اينجا لازم به تذكر مىدانيم اين است كه در اين جلد سوم ، مدارك نامه‌ها و كلمات حكمت آميز ، همه ، از كتاب « مصادر نهج البلاغه و اسانيده » نقل كرده‌ايم . ولى بر خلاف جلدهاى قبل در بسيارى از موارد براى پرهيز از اطاله سخن ، از ذكر شماره جلد و شماره صفحه خوددارى كرده‌ايم . نكته ديگر اين كه در اين جلد سعى شده حد اكثر كتابهائى به عنوان مدرك نقل شود كه پيش از « شريف رضى » تاليف يافته ، جز در موارد نادرى كه دسترسى به آن نبوده است . [ توضيحات نهج البلاغه قسمت وصايا و نامه‌ها ] ( 435 . ) « محمد بن اسحاق » 2 محمد بن اسحاق - نقل محمد بن اسحاق - - متوفاى سال 151 از عمويش « عبد الرحمن بن يسار » 1 عبد الرحمن بن يسار - نقل عبد الرحمن بن يسار - نقل مىكند : هنگامى كه على عليه السلام بسوى « بصره » براى نبرد با « طلحه » و « زبير » حركت كرد ، از « ربذه » اين نامه را وسيله « محمد بن جعفر بن ابي طالب و « محمد بن ابى بكر » براى اهل كوفه فرستاد . « ابن قتيبه » در كتاب « الامامة و السياسة 1 ابن قتيبه - الامامة و السياسة - جلد 1 صفحه 67 » جلد 1 صفحه 67 با كمى اختلاف و شيخ « مفيد » در كتاب « الجمل 1 شيخ مفيد - الجمل - ص 131 » صفحه 131 و شيخ « طوسى » در كتاب « امالى 1 شيخ طوسى - امالى - جلد 2 صفحه 359 » جلد 2 صفحه 359 و « زمخشرى » قسمتى از آن را در جزء چهارم « ربيع الابرار 1 زمخشرى - ربيع الابرار - جزء چهارم باب العداوة و البغضاء » « باب العداوة و البغضاء » نقل كرده‌اند . بايد توجه داشت « شيخ مفيد » معتقد است ، اين نامه وسيله « امام حسن » و « عمار ياسر » براى اهل كوفه فرستاده شده است . ( مصادر نهج البلاغه 2 - مصادر نهج البلاغه - جلد 2 ص 194 جلد 2 ص 194 ) ( 436 . ) طبق آنچه « محمد بن اسحاق » نقل كرده هنگامى كه « محمد بن جعفر » و « محمد بن ابو بكر » وارد كوفه شدند مردم را براى كمك به امام على عليه السلام آماده ساختند . عده‌اى از مردم نزد « ابو موسى » كه فرماندار « كوفه » بود و پس از قتل « عثمان » امام عليه السلام او را ابقاء نموده بود ، رفتند و نظر او را براى رفتن به يارى امام عليه السلام جويا شدند « ابو موسى » گفت : اگر راه آخرت را مىپوئيد در خانه بنشينيد ، و اگر طالب دنيا هستيد با اين دو نفر حركت كنيد . لذا مردم از همراهى با فرستادگان امام ( ع ) خوددارى كردند .