در جهان طبيعت همراه با تغيّر است و هيچ مانعى از تغيّر و دگرگونى ندارد مگر بعد از تماميّت وجودش در طريق استكمال كه به صورت نوعى محصّل پديد آيد و در همهء مراحل قبلى در معرض تغيير و دگرگونى است . اين مثال اگر چه دربارهء آفرينش صور نوعيّه از طريق تغيير و حركت بوده ولى عين اين محاسبه در سعادت و شقاوت ، و سرنوشت و تقديرات همهء افراد بشر نيز جارى است كه مىتوانيد در اين حديث كه مروى از امام صادق عليه السّلام است ملاحظه نماييد ، و بداء و تغيير سرنوشت را تا آخرين لحظه ممكن از عمر آدمى با رساترين تعبير مشاهده كنيد . امام عليه السّلام فرمودند . يسلك بالسعيد في طريق الاشقياء حتّى يقول الناس : ما اشبهه بهم بل هو منهم ثمّ يتداركه السعادة و قد يسلك بالشّقي طريق السعداء حتّى يقول الناس : ما اشبه بهم بل هو منهم ثم يتداركه الشقاء . انّ من كتبه اللَّه سعيدا و ان لم يبق من الدنيا الاّ فواق ناقة ختم له بالسعادة . « 1 » گاهى سعادتمند در طريق بد فرجاميها سير داده مىشود تا آنجا كه مردم مىگويند : چقدر شبيه به بد فرجامهاست بلكه از خود آنهاست سپس سعادت او را در مىيابد و گاهى بد عاقبت و بدفرجام در طريق سعادتمندان سير داده مىشود تا آنجا كه مردم مىگويند چقدر شبيه به سعادتمندان است بلكه از خود آنهاست ، سپس شقا و بدبختى او را در مىيابد ، حقا آن كسى را كه خداوند سرنوشت خوب برايش

--> ( 1 ) اصول كافى ، ج 1 ، ص 154 .