محمد محمدى گيلانى

77

شرح مناجات شعبانيه ( فارسى )

در همهء اين تجاوزات و گستاخيهايم ، تو محمود و ستوده‌اى و حمد و ستودنت بر عهدهء من است ، و در اين قضا جاريت بر من ، هيچ گونه حجّتى بر تو ندارم . حقيقت بداء ولى هيچ منافاتى بين محتوم بودن اين نظام به بعضى از مراتب و بين قابليت تغييرش به بعضى از مراتب ديگرش نيست و تعبير « بداء » كه در روايات كثيرى آمده اشاره به قبول تغيير اين نظام در بعضى از مراتبش مىباشد . بديهى است كه قبول تغيير و دگرگونى از لوازم ماده طبيعى و امكان استعدادى است و اين جوهر جهان طبيعت است كه على الدّوام متغيّر و دگرگون مىشود و امدادهاى نهانى تازه به تازه ، نو به نو آشكار مىگردد و احيانا حوادثى به ظهور مىرسد كه وجود خلاف آنها مورد توقع بوده است و در اين مورد است كه بداء استعمال مىشود و اينكه در تفسير بداء گفته‌اند : « استصواب شيء علم بعد ان لم يعلم » : معلوم گرديدن درستى چيزى كه قبلا معلوم نبوده ، تفسير به مصداق است كه چنين امرى بر حضرت باريتعالى صدق نمىكند زيرا مستلزم جهل و تغيّر است ، بلكه معناى حقيقى بداء ظهور پديده‌اى است كه خلاف آن ، مورد پندار و ترقّب بوده است كه انگيزه تلاش و سعى مىآفريند و انسان معتقد به اين معناى از بداء از افسردگى و نوميدى در امان است و در كافى شريف از امام