و حديث : « لو لا هم ما عرف اللّه » كه در اصول كافى آمده كافى در اين باب است : چگونه مىشود كه در دعا و اظهار نياز ، با الحاح و اصرار از خداوند متعال سميع بخواهند كه دعاى آنان را بشنود ؟ در صورتى كه خود آن خزائن علم اللّه تعالى با بيان ، « و السمع ذاته و لا مسموع » و « يعلم عجيج الوحوش في الفلوات . . . و اختلاف النينان في البحار الغامرات . . . » به ما معناى سمع واجب الوجود را آموختند و قرب قيّومى حضرت حق سبحانه و تعالى را به خواطر ظنون ، و به خواندن سينه‌هاى سوزان ، آويزهء گوشمان در صباح و مساء فرمودند و آنان صراط اقوم در معرفة اسما و صفات علياى الهى مىباشند ؟ گمان مىكنم آنچه كه در مقالهء پيشين در حقيقت دعا گفتم و آنچه كه در مقاله حاضر عرضه شد ، مىتوان پاسخ اين سؤال را استنباط نمود به اين بيان : دعاى مسموع ، يعنى دعاى مورد اجابت ، آن دعايى بوده كه زبان مقال و زبان فطرت و حال با هم متّحد و هماهنگ باشند ، بلكه دعاى حقيقى همان خواست فطرت است كه قرآن كريم اعلام مىدارد : و آتاكُم مِن كُلِّ سأَلْتُموهُ وَ ان تَعدّوا نِعمَةَ اللَّه لا تُحصُوها . « 1 » اين همه نعمتهاى بيرون از شما را كه خواستار شديد ، همه را به شما موهبت فرمودند » . و : يَسأَلُه مَن فِى السَّماواتِ وَ الأرْض . « 2 »

--> ( 1 ) إبراهيم - 34 . ( 2 ) الرحمن - 29 .