و لهم آذان لا يسمعون به أولئك كالانعام بل هم اضل أولئك هم الغافلون . » « 1 » و اينكه گفته شده : « زمان ، نظير رودى است كه فضولات را همراه مىآورد و پس از عبور ، مقدارى آشغال متحجّر باقى مىگذارد » تا حدّى قابل قبول است ، و در ما نحن فيه ، يعنى عرفان كه مواريث پيمبران عليهم السّلام است ، چنين سرنوشتى را مىتوان در آيينه تاريخ مشاهده نمود كه چگونه با معرفة اللّه تعالى بازيگرى انجام گرفته و مفتخوارانى آن حقايق درخشان را آشفته و تار ارائه داده‌اند ، همانند آيينه كاذبى كه اشعه را نامرتب مىگيرد و به اقتضاى طبيعت و گوهرش ، تصاوير را نه فقط بيرنگ بلكه آشفته و نفرت انگيز نشان مىدهد . عارفان نمايان عارف نمايان مفتخوار ، سالوسى را به مرحله‌اى رساندند كه حتى روى خود را به خلق نشان نمىدادند و پيوسته نقابى بر چهره داشتند تا اينكه مردم صورتشان را نبينند و مريدان چنين نامرد نقابدار به مردم مىگفتند كه چهرهء جناب قطب آن قدر نورانى است كه هرگاه كسى نظر به صورتش بياندازد از فرط نور آن ، نابينا مىشود ، و مردم ساده‌دل و نيك فطرت و بى بصيرت آن حرف را مىپذيرفتند و اين نامردى و نامردمى را به حساب عظمت وى مىگذاشتند ، در صورتى كه صفت مردمى بودن از دستورات اكيده اسلام است كه هر كس هر

--> ( 1 ) اعراف - 179 .