صبح و تيرگى شب خدا را مىخوانند و ارادهء وصل جمال او را نموده‌اند و بسوى او طىّ منازل مىكنند ديدگانت را از آنان بر مگير » . و حقيقت سير و منازل السائرين إلى اللّه و مقامات العارفين و احوال آنان همين است كه در اين آيه شريفه اجمالا مورد امر واقع شده است و « مقام » كه در اصطلاح اهل اللّه هر صفتى است كه رسوخ و تمكن در آن براى سالك لازم است و قبل از رسوخ در آن ، حق انتقال از آن ندارد ، مانند توبه و توكل . و « حال » هر صفتى است موقت مانند محو و غيب و اين دو طائفه يعنى « مقام » و « حال » را بر اقسامى تقسيم فرموده‌اند و گفته‌اند ، برخى از مقامات در دنيا و آخرت ، سالك بدان متّصف است مانند مشاهده جمال و جلال و انس و هيبت و بسط و بعضى از آنها تا هنگام مردن ، وصف سالك است و بعد از مرگ زائل مىشود مانند زهد و توبه و ورع و مجاهدت و رياضت و در احوال گفته‌اند از مواهب غيبيّه است ولى مقامات از دستاوردهاى كسبيّه است ، جملگى در « يدعون ربّهم بالغداوة و العشىّ » مندمج است و چنان كه ملاحظه مىكنيد مداومت بر خواندن پروردگار و استمرار مناجات و راز و نياز همراه با اراده وجه اللّه تعالى ، مدلول آيهء كريمه است كه دربارهء فقراى اصحاب رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله نازل گرديده است . طبرسى - عليه الرحمه - مىگويد : « گروهى از مشركان خدمت رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله رسيدند و عرض كردند : اگر صدر نشينى كنى و اين بينوايان نظير سلمان و ابو ذر و صهيب و خبّاب چرك آلودگان را از