محمد محمدى گيلانى

206

شرح مناجات شعبانيه ( فارسى )

وسيلهء ضرورى است ، چه انسان موجودى است كه بالفطره ناگزير از زندگى اجتماعى و تعاونى است و چنين معيشتى ، نيازمند به اظهار آنچه در ضمير دارد مىباشد ، و از اين روى خداى قاضى الحاجات او را به ادوات نطق ، مجهّز فرمود و بيان مقاصدش را با الهام وضع الفاظ به وى تعليم داد و به فضيلت بيان و سخنگويى ، او را بر ساير حيوانات برترى بخشيد . آدمى ، پس از توفيق الهام به وضع الفاظ در برابر معانى و ايجاد پديده‌اى كه آن را زبان يا لغت مىنامند ، طبعا در مقام وضع ، الفاظ را در مقابل امور محسوسه قرار مىداده ، زيرا امور محسوسه اقدم در شناخت بوده‌اند و انگيزهء وضع الفاظ ، به خاطر تفاهم مقاصد و معانى شناخته شده مىباشد ، سپس در معانى غير محسوسه پس از شناخت آنها ، به وضع جديد يا به عنايت و مناسبت استعمال مىنمايد ، و به اين وسيله مقاصد غير محسوسهء خويش را ابلاغ مىكند و نيازمندى به اعلان مقاصد ، همان‌گونه كه منشأ وضع الفاظ و لغات بوده ، منشأ اختراع خط و كتابت نيز مىباشد و به وسيله خط و كتابت با كسانى كه به مكان يا زمان از وى دورند ، سخن مىگويد و مقاصدش را به آنان ابلاغ مىنمايد . بنابراين ، لفظ « ولايت » نيز ابتدا براى قرب امور محسوسه به همديگر وضع گرديده و بعدا به وضع يا به عنايت در امور غير محسوسه مانند محبت و يارى و تدبير امور و زمامدارى و نظير اين‌ها استعمال شده و معنى قرب و نزديكى در همهء مشتقّات و موارد