و اندوه‌ها و صدها دردها و رنجهاى سوزان ديگر را زدوده مىكند ، انگار كه قلب ، جمرهء افروخته‌اى است ، و هر يك از مشتهيات نفس ، همچون هيزم خشكى است كه لهيب آن را فزونتر مىنمايد و همهء مال و منال و جاه و كامجويى ، نه فقط آن را سير نمىكند ، بلكه به رجوع و اشتهايش مىافزايند ، و قلق و اضطراب آن را چند برابر مىكند ، و فقط و فقط اطمينان به ذكر اللّه - عزّ و جلّ - است كه همچون آب ، اين اخگر هلوع را سكون و قرار مىبخشد و در عين دگرگونى و گردونى ، ثبات و آرامش مىدهد ، و غير اطمينان به ذكر اللّه ، هيچ چيزى التهاب اين اخگر را خاموش نمىكند ، و جز طمأنينه باللّه ، هيچ مرهمى ، زخمهاى حاصل از اين گدازنده را ملتهم نمىسازد . « الا بذكر اللّه تطمئنّ القلوب » « 1 » - هان ، آگاه باش كه فقط بذكر اللّه دلها آرامش و سكون مىيابند . استفاده انحصار چنان كه استحضار داريد از قاعدهء « تقديم ما هو حقّه التأخير يفيد الحصر » مىباشد ، زيرا جملهء « بذكر اللّه » متعلق به « تطمئن » است كه طبعا مىبايستى متأخّر از آن باشد و چون متقدّم بر آن آورده شده و با ترتيب طبيعى مخالفت گرديده ، نكته اين مخالفت ، افادهء حصر بوده است ، يعنى منحصرا به ذكر « اللّه » تعالى ، طمأنينه قلب حاصل مىشود . و با وجود طمأنينه ، همهء عوامل اضطراب و همهء تعصّبها و تقليدها و تلقينهاى شيطانى و عجبها و غرورهاى ناشى از فقدان اعتماد بنفس ، و جملهء رذائل و پليديها ، جوهر ذواتشان به اضداد و حسنات تبديل مىگردند ،

--> ( 1 ) رعد - 28 .