محمد محمدى گيلانى
165
شرح مناجات شعبانيه ( فارسى )
بارى ، در نيازآباد مكان ، فاعل مستقل ، ممتنع است و هر فاعل ممكن ، همانطور كه در اصل وجود ، محتاج به واجب تعالى است ، در فروع و آثار وجودش نيز محتاج به حضرت اوست و به يك كلام : « لا مؤثّر في الوجود الاّ اللّه » ولى نكته باريك در فراز مذكور از مناجات مورد شرح ، اين است كه : ايقاظ و بيداركردن از غفلت را منشأ حول و قدرت بر بازگشت از معصيت اعلام مىنمايد ، و افق ديد اين به پا خاستهء از خواب را ، محبّت خداى تعالى مىداند ، و همين حبّ الهى است كه عبد را به پيروى از رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله موفّق مىسازد و احيانا در دو بعد ، اتّباع از نبى اكرم صلّى اللّه عليه و آله توفيق سلوك مىيابد : در بعد اداء فرائض و در بعد ملازمت نوافل كه از ثمرات آنها ، قرب فرضى و نفلى همراه با حبّ فرضى و نفلى است ، و به اين واقعيّت ناظر است آيهء شريفهء : « قل ان كنتم تحبّون اللّه فاتّبعونى يحببكم اللّه » « 1 » و حديث شريف معراج : « ما يتقرّب إلىّ عبد من عبادى بشيء احبّ إلىّ ممّا افترضت عليه و انّه ليتقرّب إلىّ بالنافلة حتّى أحبّه . . . » « 2 » تفسيرى است از آيهء مزبور . اشارهاى به اصناف محبوبين خداى تعالى آيهء مذكوره داراى مدلول گسترده و عميقى است ، زيرا محبوبيّت هر بندهء سالكى را عند اللّه تعالى ، مشروط به اتبّاع از
--> ( 1 ) آل عمران - 31 . ( 2 ) اصول كافى ، ج 2 ، ص 352 ، حديث 8 .