امكانشان قرار داده يعنى لقاء اللّه تعالى ، به كلى غافلند و در ميان اين فاعلهاى بالتسخير غفلت زده افراد خوش نيّت و خوب طينتى نيز وجود دارند كه اى كاش با اين خدمتگذارى تحسين بر انگيز يقظه‌اى بهرهء آنان مىشد ، و مىتوانيد در اين آيهء كريمه شريفه ، تأمّل فرموده و به عرضم گواهى دهيد : و لقد ذرأنا لجهنّم كثيرا من الجنّ و الإنس لهم قلوب لا يفقهون بها و لهم اعين لا يبصرون بها و لهم آذان لا يسمعون بها أولئك كالأنعام بل هم اضلّ أولئك هم الغافلون . « 1 » زيرا اين بدفرجامهاى موصوف را همانند چارپايان باربردار كه اثقال جامعه را به گرده مىكشند معرفى فرموده است . خود فراموشى معلول خدا فراموشى است بارى ! اين جمال فتان حيات دنيا ، نه فقط بى اعتقادهاى به مبدأ و معاد را فريفته ، بلكه اكثر پيروان شريعت و معتقدان به مبدأ و معاد را نيز فريفته و از صراط مستقيم گمراهشان ساخته كه يك شاخه از اين گمراهى ، تسويف در اكتساب توشهء واپسين و تحصيل اعتقاد حق و انجام عمل صالح است كه همان خودفريبى ملازم با خود فراموشى كه معلول خدا فراموشى است : « نسوا اللّه فانساهم انفسهم . » « 2 »

--> ( 1 ) اعراف - 179 . ( 2 ) حشر - 19 .