محمد محمدى گيلانى

107

شرح مناجات شعبانيه ( فارسى )

آنكه معاذ اللَّه نقصان در قدرت و ارادهء واجبى است ، بلكه قبول قبض در متكثّرات و متغيّرات ممتنع است مگر با عنايت وسائط ، و به اين ملاحظه است كه قرآن كريم ، آثار صادرهء از وسائط ، و خواص مترتّبه بر اشيا ، و مسبّبات مرتبطهء به اسباب را به خود وسائط و اشيا و اسباب نسبت مىدهد و آنها را ذوات التأثير معرّفى مىنمايد ، و بدين وسيله ، روحيهء كوشائى و تلاش در معاش و معاد را با چنگ زدن به وسائط و اسباب ، توانمند و سرشار مىسازد و از تن آسائى و تثاقل و بى تفاوتى جلوگيرى مىكند در عين اينكه براى اين وسائط و علل ، هيچ گونه استقلالى در تأثير نيست ، و جملگى اصالت و استقلال در تأثير را فاقدند . نياز به اسباب طبيعى و امدادهاى روحى بنابر اين روشن مىگردد كه ظفر به مراد و نيل به مقصد در جهان ماده چنان كه نيازمند به اسباب طبيعى است ، نيازمند به امدادهاى روحى است ، و انسانى كه همهء اسباب طبيعى نيل به مرادش را فراهم آورده ، هيچ حائلى بين او و مقصدش نيست مگر اختلال از ناحيهء امدادها و اسباب روحى ، مانند سستى اراده و خوف و حزن و سوء ظنّ و آز و نظائر اين‌ها ، و با يقين به اينكه خداوند متعال يگانه سببى است كه مغلوبيّت در ساحت قدس او راه ندارد ، و با چنين اعتقادى به او اعتماد كند و امور خويش را به او تفويض نمايد ، لزوما اراده و قدرت خويش را با اراده و قدرت بى پايان خداوند متعال