محمد محمدى گيلانى
104
شرح مناجات شعبانيه ( فارسى )
توكل بر خداوند راغب در مفردات مىگويد : « التوكل يقال على وجهين : يقال : توكلت لفلان بمعنى توليت له و توكّلت عليه بمعنى اعتمدته » . توكل بر دو وجه گفته مىشود : 1 . گفته مىشود : براى فلانى وكالت را پذيرفتم يعنى سرپرستى امورش را قبول نمودم . 2 . و گفته مىشود : بر فلانى توكل كردم يعنى بر او اعتماد و اطمينان كردم و او را ثقه و مؤتمن در انجام امورم يافتم . ترديدى نيست همانگونه كه اصل وجود هر شىء از رشحات فيض خداوند متعال است ، زمام امور هر يك نيز در قبضهء جناب ربوبى است چنان كه اعلام فرموده : « اللَّه خالق كل شيء و هو على كلّ شيء وكيل » . « 1 » خداوند آفريننده هر چيز است ، و او وكيل و قيّوم بر امور هر موجودى از علوّ مقام ربوبى است ، و چنان كه براهين متقنه بر توحيد ذات حضرت واجب الوجود در وجوب وجود قائم است ، همانگونه بر توحيد حضرتش در الهيت و خالقيت و تدبّر امور مخلوقات نيز قائم است ، و اين واقعيت يعنى قرار داشتن زمام همهء امور همهء موجودات در قبضهء جناب ربوبى ، امرى است تكوينى ، و هيچ امرى از امور در تملّك احدى نيست تا بتواند آن را به خداوند متعال تفويض كند و در
--> ( 1 ) زمر - 62 .