از صفات ذاتيه است لاجرم از وجود اين شرائط به جمال كمال ولايت آراسته شوند . مرسلين از آن روى كه اولياءاند نمىبيند آنچه مىبيند مگر از مشكات خاتم الاولياء و نسبت او عليه السلام به خاتم اولياء چون نسبت سائر اولياء و رسل است و چنان كه ابن عربى در فتوحات باب چهاردهم آورده است « روح محمدى صلّى اللّه عليه و آله » را در عالم مظاهر است و اكمل مظاهرش در قلب زمان و در افراد و در ختم ولايت محمديه است و در ختم ولايت عامه كه عيسى عليه السّلام است و . . . » « 1 » نكته دوم : استاد حسن‌زادهء آملى در قالب ابيات ژرف و شيرين و دلنشين لطائف منطوى در امتياز مقام نبوت و رسالت و ولايت و تعامل و ترابط آن‌ها را چنين ترسيم و تفسير كرده‌اند : « ولىّ اسمى ز اسماى الهى است * كه او را دولت نامتناهى است چه در دنيا در عقبى ولى است * لسان صدق يوسف نبى است نبى نبود ز اسماى الهى * لذا آمد نبوت را تناهى نبى است و ولى مشكوة و مصباح * ازين دو نور اشباح است و ارواح چو در تو است باطن اسم ظاهر * يكايك را مقاماتى است باهر به ظاهر تجليت آمد دثارت * به باطن تحليت باشد شعارت نبى را اسم ظاهر هست حاكم * ولى را باطن حاكم هست دائم نبى بايد ولى باشد ولى نه * كه مىشايد نبى باشد نبى نه ز مشكوة است و از نور ولايت * هر آن فتحى كه پيش آيد برايت جمال قلب تو از نور مشكوة * درخشد همچو از خورشيد مرآة ولايت سارى اندر ماسوايست * كه آن فيض نخستين خدايست . . . » « 2 »

--> ( 1 ) . شرح فصوص الحكم خوارزمى ، ص 209 - 208 ، چاپ اول ، 77 ، دفتر تبليغات اسلامى قم . ( 2 ) . ديوان اشعار ، ص 271 - 272 ، چاپ اول ، انتشارات نشر فرهنگى رجاء ، 1364 ش ، تهران .