4 . « ولايت » نيز ذو مراتب و تشكيك‌پذير است و درجات و مراتب متفاوت و مختلف دارد . 5 . معيت خدا با پديده‌ها از نوع « معيت قيّوميه » است كه على عليه السّلام فرمود : « مع كل شىء لا بمقارنة و غير كل شىء لا بمزايلة » « 1 » و به تعبير صدراى شيرازى در اطلاق « صفت فعل » است نه ذات . « 2 » چنان كه در فرازى ديگر امام على عليه السّلام فرمود : « دان فى علوّه و عال فى دنّوه » « 3 » يا فرمود : « سبق فى العلوّ فلا شىء اعلى منه و قرب فى الدّنوّ فلا شىء اقرب منه ، فلا استعلاؤه باعده عن شىء من خلقه و لا قربه سأواهم فى المكان به » « 4 » پس خداى بسيط محض و داراى اطلاق ذاتى و عدم تناهى ذات آنچنان بلند مرتبه است كه فكر احدى به او نمىرسد و آنچنان نازل و دانى و نزديك است كه هيچ‌چيز از او به انسان يا غيرانسان نزديك‌تر نيست و همراهى او با موجودات عالم همراهى قيوميّه است و به همه موجودات احاطهء وجودى و اشراف دارد و اين انسان‌ست كه در مقام قرب به حق به مرتبه « خداوندگارى » مىرسد نه « خدايى » و اين از راه « عبوديّت » كه وسيله حقيقى قرب است حاصل مىشود و ديگر هيچ .

--> ( 1 ) . همان . ( 2 ) . ر . ك : جوادى آملى ، عبد اللّه ، حكمت نظرى و عملى در نهج البلاغه ، ص 93 ، چ سوم ، 1379 ، قم ، مركز نشر اسراء . ( 3 ) . بحار ، ج 95 ، ص 379 . ( 4 ) . نهج البلاغه ، خ 49 ، بند 2 .