مبارزهء بىامان او با قرارداد ننگين رويتر و عمال استعمار همانند ملكم خان ، به خوبى گواه اين ادعاست . لذا ، به مجرد وفات وى ، اعمال نفوذ استعمارگران در اين مملكت اسلامى شروع شد . شاهد صدق آن ، انعقاد پيمان « انحصار تنباكو » بين ايران و كمپانى رژى - عامل مستقيم استعمار انگليس - تنها پس از گذشت چند صباحى از رحلت مرحوم حاجى بود ، كه سرانجام با پايمرديها و از خود گذشتگيهاى تحسين برانگيز علماى بزرگ ، اين امتياز هم ملغا شد و ملت مسلمان ايران از شر آن در امان ماند . نقش آيت اللّه كنى در رويدادهاى سياسى آيت اللّه حاج ملاعلى كنى در دوران زندگانى خويش ، با حوادث گوناگون در صحنهء سياسى كشور مواجه شد ، كه عملكرد ايشان در برخورد با آن وقايع قابل بررسى و دقت است . در آن زمان كشورمان از سويى شاهد ضعف ، نادانى ، بىلياقتى و ناكارآيى دستگاه حاكمه از صدر تا ذيل ، و از سوى ديگر نظاره‌گر هجوم فرهنگى و اقتصادى و فشارهاى قدرتهاى استعمارى وقت ، روس و انگليس ، براى چپاول منابع طبيعى و ثروت خدادادى ايران بود . ملاعلى كنى در عين حالى كه توانست - علىرغم محدوديت امكانات علما در برابر دستگاه سلطنتى - دولتين را محدود بسازد ، از فشار آنها برگردهء تودهء مردم بكاهد ، و در مقابل بسيارى از اقدامهاى حكومتى ايستادگى نمايد ، اما خطر رقابت سياستهاى استعمارى روس و انگليس در ايران و نقشه‌هاى فريبكارانهء آنان براى تسلط بر شريان سياسى و اقتصادى مملكتمان ايجاب مىكرد تا آيت اللّه كنى در صدد اخذ سياستى خاص برآيد و به غير از نصيحت دولت و حتى گاه قدرت بخشيدن و حمايت نمودن از آنان - در برابر فشار دو قدرت استعمارى وقت - گامى ديگر برندارد . اما در همان حال در برابر كاركرد غيرمسئولانهء دولت و حكومت