سيد جلال الدين آشتياني

24

شرح حال و آراى فلسفى ملا صدرا ( فارسى )

انبياء عليهم السّلام حكايت كرده‌اند ، همه از علوم و مكاشفاتى است كه عقل نظرى در آن عاجز و اعجمى است و جز به نور متابعت وحى سيد عربى و اهل‌بيت نبوت و ولايتش - عليه و عليهم السلام و الثناء - ادراك نمىتوان كرد و اهل حكمت و كلام را از آن نصيبى چندان نمىباشد . « 1 » اى دوست حديث عشق ديگرگونست * وز گفت و شنود اين سخن بيرون است گر ديدهء دل بازگشائى نفسى * معلوم شود كه اين حكايت چونست در علوم نقليه شاگرد شيخ بهاء الدين عاملى « 2 » بوده و سالهاى متمادى نزد آن استاد به قرائت فقه و اصول و حديث و رجال اشتغال داشته است و از آن جناب بدين‌طريق حديث نقل مىنمايد : حدّثني شيخي و أستادي و من عليه فى العلوم النقلية استنادي ، عالم عصره و شيخ دهره ، بهاء الحقّ و الدين محمد العاملي الحارثي الهمداني - نوّر اللّه قلبه بالأنوار القدسية - عن والده الماجد المكرم و شيخه الممجّد الفاضل الكامل ، حسين بن

--> ( 1 ) . سه اصل آخوند ملا صدرا را دانشكدهء علوم معقول و منقول تهران به مناسبت جشن چهارصدمين سال تولد آن مرحوم چاپ كرده است ، بر اين كتاب مقدمهء فاضلانه‌اى جناب مستطاب دانشمند گرامى آقاى دكتر سيد حسين نصر استاد دانشگاه تهران نوشته است . ( 2 ) . شيخ بهاء الدين جبعى عاملى از مشاهير علماى دورهء صفويه در سال 953 ه . ق در بعلبك متولد گرديد و در سن 13 سالگى با پدر خود شيخ حسين ، كه از شاگردان شهيد ثانى بود ، به ايران مهاجرت كرده و در حوزه‌هاى علمى ايران تحصيل كرده و بعدها به شيخ الاسلامى اصفهان برگزيده شد . شيخ بهائى يكى از جامعترين و فاضلترين مردان عصر خود بوده و به عربى و فارسى شعر مىگفته است . در علوم رياضى از اساتيد و در علوم غريبه وارد و بسيار خوش‌ذوق و باقريحه بوده است . در استقامت فكر و نظر معروف نزد خواص است . در سال 1030 ه . ق در اصفهان به رحمت ايزدى پيوسته و جنازه او را با جبروت و جلال به مشهد مقدس رضوى حمل كردند . مرقد منوّرش مطاف اهل حق است . از اشعار اوست : ساقيا بده جامى زان شراب روحانى * تا دمى بياسايم زين حجاب جسمانى