مثل افلاطونى و ارباب انواع از قدما نقل شده است كه از براى هريك از انواع موجود در عالم ماده ، فرد مجرد عقلانى در عالم ابداع و مجردات موجود است كه مدبر موجودات مادى مىباشد . انواع ماديه براى اتصال به رب النوع خود دايما در حركت و جنبش مىباشند و غايت وجودى و نهايت سير استكمالى آنها رسيدن به موطن اصلى و پيوند به اصل خود است . همهء محققان از حكما اتصال به عوالم غيبى را نهايت استكمال ماديات مىدانند و لكن قائلان به ارباب انواع از براى هر نوع مادى يك فرد مجرد عقلانى كه با افراد ماديه تحت يك طبيعت و افراد يك نوع مىباشند قائل شده‌اند . حكماى ديگر كه به ارباب انواع قائل نيستند ، نهايت استكمال ماديات را اتصال به عقل عاشر مىدانند . روى قواعد فلسفى بايد براى همه موجودات رستاخيز و حشر قائل شد . قائلان به ارباب انواع كثرات نوعى را مستقيما مستند به عقول عرضيه مىدانند و منكران عقول عرضيه كثرات نوعى را مستند به جهات متكثرهء در عقل عاشر دانسته‌اند . در ميان حكماى اسلامى شيخ الاشراق و اتباع او كه شايد عددشان خيلى