السيد هبة الدين الشهرستاني ( مترجم : ميرزاده اهرى )

99

ما هو نهج البلاغة ( در پيرامون نهج البلاغه ) ( فارسى )

بنا بر اين اگر غيب دانى آن حضرت چنين باشد ، جاى حرف نيست ، زيرا آن را از پيغمبر اكرم ( صلّى اللّه عليه و آله ) گرفته است و از آن حضرت هم روايت شده است و خود آن حضرت فرمود : « لقد علّمنى رسول اللّه « ص » الف باب من العلم يفتح من كل باب الف باب » . يعنى ، پيامبر ( صلّى اللّه عليه و آله ) هزار باب از علم به من آموخت كه از هر باب آن هزار باب باز مىشود ! پس اگر همچون كسى كه نزديك به محل نزول وحى و خود در مدينهء علم پيغمبر باشد ، و داراى چنين امتيازى باشد نبايد از وى بعيد دانست و تعجب كرد ، كه كتابها را از اسرار كائنات و رازهاى نفهته و حوادث آينده ، پر كند . قطع نظر از خطبه‌هائى كه از آن حضرت در « نهج البلاغه » آمده ، آثارى كه مورخين بطور متواتر از وى روايت كرده‌اند نيز صدق مطلب فوق را آفتابى مىسازد . زيرا كه اكثر مورخان از قبيل مسعودى در كتاب « مروج الذهب » « 1 » و ابن ابى الحديد در « شرح نهج البلاغه » جلد اول صفحه 425 و ابن بطه در كتاب « الابانه » و « ابو داود » در كتاب « السنن » و ديگران در كتابهاى خود نقل كرده‌اند كه : آن حضرت از مركز خوارج خبر داد ، در وقتى كه به آن حضرت خبر دادند كه آنها از نهر گذشته‌اند ، و فرمود : « لا يفلت منهم عشرة ، و لا تقتل منّا عشرة » ! يعنى بيش از ده نفر از آنها باقى نمىماند ، و از ما نيز بيشتر از ده نفر كشته نخواهد شد ! و همانطور هم كه فرموده بود ، واقع شد !

--> ( 1 ) - مسعودى در مروج الذهب جلد 2 صفحه 431 تحت عنوان « ذكر لمع من كلامه » مىنويسد : « آنچه از خطبه‌هاى آن حضرت توسط مردم حفظ شد چهار صد و هشتاد و چند خطبه است كه آنها را بالبداهه ايراد مىفرموده . مردم اين خطبه‌ها را از آن حضرت قولا و عملا ميان خود متداول ساخته‌اند » .