السيد هبة الدين الشهرستاني ( مترجم : ميرزاده اهرى )
76
ما هو نهج البلاغة ( در پيرامون نهج البلاغه ) ( فارسى )
شيخ صدوق ، در كتاب ( معانى الاخبار ) باب 404 اين خطبه را با تفسير بعضى از كلمات آن از اين دانشمند نقل كرده است ، و اين دانشمند مفسر ، از كسانى است كه خطبههاى امام ( عليه السّلام ) را جمع آورى كردهاند . خلاصه آنچه ما بر اثر بررسى و تتبع به دست آوردهايم اينست كه نه نفر از بزرگان علماى شيعه و سنى پيش از « سيد رضى » خطبهء شقشقيه را در كتابهاى خود نقل كردهاند ، بدينگونه : ( 1 ) ابو القاسم بلخى متوفاى سال 317 دانشمند بزرگ معتزلى از علماى قرن سوم هجرى طبق نقل ابن ابى الحديد معتزلى در شرح نهج البلاغه جلد اول صفحه 69 طبع مصر . ( 2 ) شيخ ابو جعفر ابن قبه رازى از دانشمندان قرن سوم هجرى در كتاب الانصاف طبق نقل ابن ميثم بحرانى و ابن ابى الحديد در شرح نهج البلاغه خود . ( 3 ) نسخه خطى قديمى خطبه شقشقيه به خط وزير ابو الحسن على بن فرات متوفاى سال 312 به نقل ابن ميثم بحرانى در ( شرح نهج البلاغه ) . ( 4 ) احمد بن محمد برقى متوفاى سال 274 مؤلف كتاب « المحاسن » طبق روايت شيخ صدوق در كتاب علل الشرائع باب 122 چاپ 1289 هجرى . ( 5 ) دانشمند مورخ عبد العزيز يحيى جلودى بصرى از علماى قرن سوم هجرى ، طبق نوشتهء شيخ صدوق در باب 404 كتاب معانى الاخبار چاپ 1289 ه . ( 6 ) دانشمند محدث حسن بن عبد اللّه بن سعيد عسكرى از علماى قرن سوم در كتاب « المواعظ و الزواجر » طبق نقل « قطيفى » در كتاب « الفرقة الناجيه » و شيخ صدوق در « معانى الاخبار » باب 404 همانطور كه در