السيد هبة الدين الشهرستاني ( مترجم : ميرزاده اهرى )
58
ما هو نهج البلاغة ( در پيرامون نهج البلاغه ) ( فارسى )
خطبه شقشقيه از سخنان على ( عليه السّلام ) است راجع به خطبه شقشقيه مىگوئيم هيچ يك از دانشمندان و كسانى كه بهرهاى از علم و دانش دارند ، نمىتوانند آن را از سيد رضى بدانند . زيرا بيشتر ادباء و دانشمندان عصر سيد رضى آن خطبه را در كتابهاى خود نقل كرده و با صراحت مانند ساير مسلمات به على ( عليه السّلام ) نسبت دادهاند . مانند وزير ابو سعيد آبى متوفى بسال 422 در كتاب « نثر الدرر » و « نزهة الاديب » . بديهى است كه اگر اين خطبه ساخته يكى از دانشمندان آن عصر بود ، از نظر علماى عصر پوشيده نمىماند ، و از آن مطلع مىشدند ، و حس رقابت و معاصرت آنها را وادار مىكرد كه سازنده آن را به مردم معرفى كنند ، و بنويسند كه از نويسندگان معاصر است . دليل اين كه خطبه شقشقيه كه وزير آبى در كتاب خود آورده از « نهج - البلاغه » سيد رضى نگرفته است ، اختلاف مختصرى است كه در بعضى الفاظ و جملههاى آن ديده مىشود ( چنان كه عنقريب با هم مقايسه مىكنيم ) . بعلاوه شيخ مفيد محمد بن محمد بن نعمان ، علامهء بزرگ و پيشواى دانشمندان عقائد و مذاهب بغداد كه خود استاد سيد رضى است « 1 » ، و در دولت آل بويه مىزيست ، و سيد رضى در اوائل سن نزد وى تحصيل كرده ، كتابى را در مناقب ائمه بنام « ارشاد » تأليف نموده و نزد شيعه
--> ( 1 ) - براى آگاهى از شرح حال مفصل او نگاه كنيد به كتاب « مفاخر اسلام » جلد سوم .