كند ؛ يعنى اگر ديهء او را پرداخت و به قاتل دست پيدا كرد . بيشتر اصحاب به اين دو روايت عمل كرده‌اند . « 1 » علّامه مجلسى مىگويد : يك روايت موثق و روايت ديگر مرسل است . « 2 » نظر نگارنده : اين اضافه را در غير از كتاب كافى نيافتم و نديدم كسى به روايت فتوا داده باشد . آرى ، مشابه آن را آورده‌اند كه اگر قاتل فرار كرد و بر او دست نيافتند تا مرد ، ديه از مال او برداشته مىشود و اگر نداشت از خويشان نزديك - الاقرب فالاقرب - گرفته مىشود ، بدون اين كه متعرّض دنبالهء روايت شده باشند . اين روايت را سيّد مرتضى ، شيخ در نهايه ، ابن زهره ، ابن برّاج و ديگران آورده‌اند . « 3 » گاهى گفته مىشود : اعراض اصحاب از دنبالهء روايت ، حجّيت آن را تضعيف مىكند ؛ ولى بايد گفت : اعراض ، متوقف بر اين است كه مسأله ذكر شود آن‌گاه از آن اعراض شود ؛ در حالى كه چنين چيزى ثابت نشده است . 11 . حبس قاتل در ماه‌هاى حرام دليل‌هاى زيادى وارد شده است كه ديه و كفّاره براى كسى كه در ماه حرام قتل كرده است تشديد مىشود ، ولى كسى از فقيهان جز ابن حزم نگفته است كه اگر به او تنها در ماه حلال دسترسى پيدا كرديم ، مىشود او را زندانى كرد يا قصاص را تا ماه حرام آينده تأخير انداخت ؛ زيرا آنان دليلى بر وجوب مقابله به مثل در قصاص در ماه‌هاى حرام ندارند . آراى فقيهان شيعه 1 . شيخ صدوق : اگر مردى در ماه‌هاى حرام ، مردى را بكشد بايد ديه بپردازد و دو ماه پىدرپى از ماه‌هاى حرام را روزه بگيرد . . . . « 4 » 2 . شيخ طوسى : ديهء قتل خطا در ماه حرام و در حرم ، تشديد مىشود . . . . « 5 » 3 . ابو الصلاح حلبى : . . . اگر قتل در حرم يا در ماه حرام ، رخ دهد روايت شده است

--> ( 1 ) . ج 10 ، ص 416 . ( 2 ) . مرآة العقول ، ج 24 ، ص 193 . ( 3 ) . نك : جواهر الكلام ، ج 41 ، ص 310 . ( 4 ) . مقنع ( چاپ جديد ) ، ص 182 . ( 5 ) . خلاف ، ج 5 ، ص 222 ، مسألهء 6 ؛ مبسوط ، ج 7 ، ص 116 .