بن أبي نجران ، عن ابن أبي عمير ، عن ابن أذينه ، عن زرارة ، عن أبي جعفر عليه السّلام قال : كان علي عليه السّلام لا يحبس في السجن إلّا ثلاثة : الغاصب ؛ و من أكل مال اليتيم ظلما ؛ و من ائتمن على أمانة فذهب بها ، و إن وجد له شيئا باعه غائبا كان أو شاهدا ؛ « 1 » زراره ، از امام باقر - عليه السلام - روايت مىكند كه فرمود : امير المؤمنين - عليه السلام - كسى را زندانى نمىكرد مگر سه نفر را : غاصب ؛ و كسى كه مال يتيم را به ناحق و ظالمانه خورده است و كسى كه بر مالى امين قرار داده شده ، ولى آن را برده است . اگر مالى از او - چه او حاضر بود و چه غايب - يافت مىشد آن را مىفروخت . آراى فقيهان شيعه 1 . شيخ طوسى : . . . در روايتى كه گذشت دو احتمال وجود دارد : وجه اوّل : آن حضرت به عنوان مجازات ، كسى غير از افراد مذكور را حبس نمىكرد . وجه دوم : آن حضرت جز در سه موردى كه ذكر شده ، كسى را به مدت طولانى حبس نمىكرد ؛ زيرا حبس به جهت بدهى تنها بدان ميزان است كه وضع او روشن شود . پس اگر مالى نداشت و اين ثابت شد ، او را رها مىكنند و اگر نادار نباشد او را به پرداخت بدهىهايش - بدان نحو كه ذكر شد - وامىدارند . « 2 » 2 . مجلسى اوّل ( پس از صحيح شمردن روايت ) : اين حصر ، حصر اضافى است ؛ به عبارت ديگر در مورد اموال جارى است . « 3 » 3 . مجلسى دوم : روايت صحيح است ؛ به عبارت ديگر حبس به جهت حقوق مردم است . پدر علّامه‌ام - قدس سرّه - مىگويد : اين روايت دلالت مىكند بر اينكه حبس جز در اين سه مورد اجرا نمىشود . حصر در اين روايت بر غالب يا اضافى حمل مىشود . از سوى ديگر ، دلالت دارد بر حكم كردن در مورد كسى كه غايب است . پرداخت نيز حمل مىشود بر پرداخت توسط كفيل يا كفيل‌ها و اين به دليل جمع بين روايات است . « 4 » 4 . محقق قمى : روايت صحيحى كه زراره از امام باقر - عليه السلام - نقل كرده است كه ، « امام امير المؤمنين تنها سه گونه افراد را حبس مىكرد . . . » دلالتى بر مطلوب ندارد ،

--> ( 1 ) . تهذيب الاحكام ، ج 6 ، ص 299 ، ح 43 ؛ استبصار ، ج 3 ، ص 47 ، ح 1 ؛ وسائل الشيعة ( به نقل از : تهذيب الاحكام ) ، ج 18 ، ص 181 ، ح 2 در آنجا آمده است : « لا يحبس في الدين ، در مورد بدهى حبس نمىكرد » . ( 2 ) . تهذيب الاحكام ، ج 6 ، ص 300 ، ح 45 ؛ استبصار ، ج 3 ، ص 48 ، ح 3 . ( 3 ) . روضة المتقين ، ج 6 ، ص 89 . ( 4 ) . ملاذ الاخيار ، ج 10 ، ص 166 .