الشيخ نجم الدين الطبسي ( مترجم : ابهرى ، معزى ، رمضانى )

353

موارد السجن في النصوص والفتاوى ( حقوق زندانى و موارد زندان در اسلام ) ( فارسى )

نمىشود . هرگاه به امام رسيد كه قصد خروج دارند مىتواند آنان را پيش از اينكه مسأله حاد شود ، دستگير و زندانى كند چون قصد معصيت و ايجاد فتنه دارند . « 1 » نظر نگارنده : مقتضاى اصل و قاعده ، عدم جواز حبس است ؛ زيرا گناهى صادر نشده تا موجب كيفر شود . آرى ، اگر شروع به شورش بر ضد امام كند و آشكارا با نظام اسلامى مخالفت ورزد ، امام مىتواند وى را از باب « حبس براى ترك معصيت » زندانى كند كه ما در اين كتاب به چند مورد آن اشاره كرديم از جمله : « حبس مادر براى پيش‌گيرى از زنا » و « حبس براى پيش‌گيرى از محرمات » و ادلّهء آن را يادآور شديم . مراجعه بفرماييد . 9 . حبس محارب فقيهان دربارهء حكم محارب در صورتى كه قتلى انجام نداده و مالى را نگرفته اختلاف كرده‌اند . از ابو الصلاح حلبى در كافى فى الفقه ، شيخ طوسى در مبسوط ، ابن زهره در غنية النزوع ، علاء الدين حلبى در اشارة السبق ، يحيى بن سعيد در جامع للشرائع و سيّد على طباطبائى در شرح كبير و شرح صغير نقل شده است كه : چنين محاربى به زندان سپرده مىشود تا توبه كند يا بميرد . ايشان « نفى » را كه در آيهء شريفه وارد شده به زندان ، تفسير كرده‌اند . ابو حنيفه و مالك و عمر بن عبد العزيز به آن رأى داده‌اند چنان كه شمارى از عالمان اهل سنّت ، مانند بصرى در تفريع ، ابو يعلى و ماوردى در احكام السلطانيه ، ابن رشد در بداية المجتهد ، قرافى در فروق ، مرداوى در انصاف ، صنعانى در سبل السلام و ديگران به آن اشاره كرده‌اند و بعضى از آن‌ها آن را اختيار كرده‌اند ، ولى بيشتر فقيهان ما - رضوان اللّه عليهم - بر آنند كه حكم وى تبعيد است نه زندان . در ذيل آيهء شريفه و تفسير آن سپس آراى فقيهان مىآيد . آيهء شريفه و تفسير آن إِنَّما جَزاءُ الَّذِينَ يُحارِبُونَ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ وَ يَسْعَوْنَ فِي الْأَرْضِ فَساداً أَنْ يُقَتَّلُوا أَوْ يُصَلَّبُوا أَوْ تُقَطَّعَ أَيْدِيهِمْ وَ أَرْجُلُهُمْ مِنْ خِلافٍ أَوْ يُنْفَوْا مِنَ الْأَرْضِ ذلِكَ لَهُمْ خِزْيٌ فِي الدُّنْيا وَ لَهُمْ فِي الْآخِرَةِ عَذابٌ عَظِيمٌ ؛ « 2 »

--> ( 1 ) . مبسوط ، ج 10 ، ص 125 . ( 2 ) . مائده ( 5 ) آيهء 33 .