شهيد اوّل در دروس و [ ميرزا على ] كنى در قضاء و برخى ديگر گفته‌اند : حرف او پذيرفته نيست ، مگر با سوگند و اگر خوددارى كرد حكم بالغ بر او جارى مىشود . بعضى ديگر همانند شيخ طوسى در مبسوط حكم به بلوغ او بدون سوگند مىكنند . امّا سيّد عاملى در مفتاح الكرامه گويا قول علّامه را كه حبس است پسنديده و نيكو شمرده و كوشيده آن را با برهان و دليل توجيه و تقويت كند . آراى قائلان به حبس 1 . علّامه حلّى : . . . آرى ، اگر نوجوان مشرك ، مدّعى شد مويى كه دارد با دارو و درمان درآمده است ، سوگند مىخورد و گرنه كشته مىشود و احتمال دارد حبس شود تا بالغ شود ، سپس سوگند داده مىشود اگر خوددارى كرد ، كشته مىشود . « 1 » 2 . سيّد جواد عاملى : شايد علت حبس اين باشد كه سوگند او چون معتبر نبود و وسيلهء آزادى او نمىشد ، اگر زندانى شود جمع ميان دو حق مىشود . « 2 » آراى قائلان به عدم پذيرش قول مشرك نابالغ 1 . شيخ طوسى : اگر نوجوانى از مشركان اسير شود و ديده شود كه موى دارد و او مدّعى شود كه خودش را درمان كرده است تا موى درآورده و بالغ نشده است ، قول او قبول مىشود . پس اگر قسم خورد ، حكم مىشود كه بالغ نشده و در ميان بچه‌ها نگه‌دارى مىشود و اگر از قسم خوردن خوددارى كرد نتيجه مىگيريم كه بالغ است و در ميان جنگجويان قرار مىگيرد . از نظر ما آن چه مقتضاى مذهب ماست اين است كه بدون سوگند حكم به بلوغ او شود . چون عموم اخبار مىرساند كه روييدن موى نشانهء بلوغ است و موجب حكم مىشود و آن چه را گفته‌اند قوى است . « 3 » 2 . محقق حلّى : امّا اگر نوجوان كافر حربى ادّعا كرد موى او با درمان است نه به جهت سن او تا از قتل رهايى يابد ، در آن ترديد است . شايد اقرب اين باشد كه سخن او پذيرفته نمىشود مگر با بينه . « 4 »

--> ( 1 ) . قواعد الاحكام ، ج 2 ، ص 211 ؛ نك : ايضاح الفوائد ، ج 4 ، ص 339 . ( 2 ) . مفتاح الكرامه ، ج 10 ، ص 106 . ( 3 ) . مبسوط ، ج 8 ، ص 213 . ( 4 ) . شرائع الاسلام ، ج 4 ، ص 91 .